Κείμενο άρθρου:

Η δημόσια συζήτηση περί «αναδρομικής ισχύος» της επικείμενης απόφασης της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου παρερμηνεύει τόσο το αντικείμενο της δίκης όσο και τη φύση της δικαστικής κρίσης.

1. Το αντικείμενο της δίκης καθορίζεται αποκλειστικά από το παραπεμπτικό.

Κατά το άρθρο 20Α ΚΠολΔ, η Ολομέλεια επιλαμβάνεται συγκεκριμένου νομικού ζητήματος, όπως αυτό προσδιορίζεται στην πράξη παραπομπής. Το δικαστήριο δεν διαθέτει κανονιστική αρμοδιότητα ούτε αποφαίνεται ultra petita. Το παραπεμπτικό ερώτημα αφορά αποκλειστικά τον ορθό τρόπο ερμηνείας της δικαστικής απόφασης υπαγωγής του ν. 3869/2010 ως προς τον τρόπο υπολογισμού του επιτοκίου.
Δεν περιλαμβάνεται, ούτε θα μπορούσε να περιληφθεί, ερώτημα περί χρονικής ισχύος της ερμηνείας, αναδρομικής ή μη εφαρμογής, διαφοροποίησης κατηγοριών επιτοκίων.
Η επίκληση «αναδρομικότητας» εκφεύγει του αντικειμένου της κρίσης της Ολ.ΑΠ και δεν αποτελεί νομικό ζήτημα που τίθεται ενώπιον της.

2. Η ερμηνευτική κρίση δεν έχει κανονιστικό χαρακτήρα ex nunc.

Η Ολομέλεια δεν θεσπίζει νέο κανόνα δικαίου. Δεν εισάγει μεταβατική ρύθμιση. Δεν μεταβάλλει το περιεχόμενο της δικαστικής ρύθμισης. Η αναιρετική κρίση έχει διαγνωστικό και μόνο χαρακτήρα, αποσαφηνίζει ποιος είναι ο ορθός, δηλαδή ο νόμιμος τρόπος εφαρμογής της δικαστικής απόφασης. Εφόσον κρίνεται ότι ο εκτοκισμός γίνεται επί της δόσης, αυτός ήταν εξαρχής ο νόμιμος τρόπος εφαρμογής της απόφασης και δεν υφίσταται δυνατότητα διπλής νομιμότητας (μία μέχρι σήμερα και άλλη από τη δημοσίευση), χρονικού τεμαχισμού της ερμηνείας, δημιουργίας νέας έννομης κατάστασης. Η αποκατάσταση της ορθής εφαρμογής δεν συνιστά αναδρομική ισχύ αλλά διαπίστωση του ήδη ισχύοντος δικαίου.

3. Η ενιαία κρίση της Ολομέλειας

Η διάκριση που επιχειρείται στη δημόσια συζήτηση μεταξύ σταθερού και κυμαινόμενου επιτοκίου είναι νομικά εσφαλμένη ως προς το σημείο αναφοράς.
Η απόφαση του ν. 3869/2010 αναμορφώνει την ενοχική σχέση, καθορίζει το ύψος της οφειλής, προσδιορίζει τον τρόπο αποπληρωμής, ορίζει το επιτόκιο (σταθερό ή κυμαινόμενο) που θα διέπει τη ρύθμιση. Επομένως, το κρίσιμο ερώτημα είναι πώς ερμηνεύεται ο τρόπος εκτοκισμού που ορίζει η ίδια η δικαστική απόφαση.

Η κρίση της Ολομέλειας είναι ενιαία και  αφορά τον τρόπο εκτοκισμού ως στοιχείο της δικαστικής ρύθμισης.
Δεν διαχωρίζεται ανάλογα με τον τύπο επιτοκίου που προβλέπει η απόφαση, ούτε δημιουργεί διαφορετικά καθεστώτα νομιμότητας.
Η νομιμότητα της εφαρμογής της δικαστικής απόφασης είναι μία.

Άλλωστε, το ζήτημα τίθεται εκ του πονηρού. Οι δικαστικές αποφάσεις του ν. 3869/2010 σε ποσοστό που υπερβαίνει το 95% προβλέπουν αποπληρωμή με κυμαινόμενο επιτόκιο. Η επιχειρούμενη διάκριση οδηγεί στην πράξη σε δραστικό περιορισμό του πεδίου εφαρμογής της ερμηνείας και αποτελεί συντεταγμένη προσπάθεια περιορισμού της έκτασης της αποκατάστασης της νομιμότητας και μη ανεκτή απόπειρα μείωσης της οικονομικής επίπτωσης για τα funds,
Τέλος θα έλεγα ότι η δημόσια συζήτηση οφείλει να παραμείνει στο πεδίο της νομικής επιχειρηματολογίας και όχι να διολισθήσει σε τεχνητές δραματοποιήσεις.
Συνιστάται ψυχραιμία από όλους, κυρίως από τους πιστωτές που επικαλούνται έωλα, άστοχα και ενίοτε νομικά αβάσιμα επιχειρήματα με προφανή στόχευση να περιορίσουν τις συνέπειες μιας  δυσμενούς γι αυτούς δικαστικής κρίσης.

The post Ο Δημήτριος Λυρίτσης αναφέρεται στη δημόσια συζήτηση περί «αναδρομικής ισχύος» της απόφασης του Αρείου Πάγου για τον τρόπο υπολογισμού του επιτοκίου των αποφάσεων του ν.3869/2010 first appeared on Υπερχρεωμένα Νοικοκυριά | Δημήτριος Λυρίτσης - Δικηγόρος - Δημήτριος Λυρίτσης Δικηγόρος.

Πηγή: Η ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ

The post Ο Δημήτριος Λυρίτσης καλεσμένος στην τηλεόραση της «Ναυτεμπορικής», στην εκπομπή «Momentum» με τη Μάγκυ Δούση, στις 06.02.2026 μιλά για την απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου και πώς αυτή επηρεάζει χιλιάδες δανειολήπτες του Νόμου Κατσέλη. first appeared on Υπερχρεωμένα Νοικοκυριά | Δημήτριος Λυρίτσης - Δικηγόρος - Δημήτριος Λυρίτσης Δικηγόρος.

The post Ο Δημήτριος Λυρίτσης στην ραδιοφωνική εκπομπή ΠΡΩΤΟ ΠΡΩΙΝΟ με τον Αλέξανδρο Κλώσσα στα Parapolitika 90.1 στις 06.02.2026 εξηγεί την σημασία της απόφασης της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου που αφορά τον τρόπο εκτοκισμού των δόσεων των αποφάσεων του ν.3869/2010. first appeared on Υπερχρεωμένα Νοικοκυριά | Δημήτριος Λυρίτσης - Δικηγόρος - Δημήτριος Λυρίτσης Δικηγόρος.

Για μία ιδιαίτερη απόφαση με πραγματικό αποτύπωμα στη ζωή χιλιάδων πολιτών κάνει λόγο ο Δημήτριος Λυρίτσης για τη δικαίωση οφειλετών από τον Άρειο Πάγο. Ο Δ. Λυρίτσης, μέλος του Δ.Σ. του ΔΣΑ και μέλος της νομικής ομάδας των Δικηγορικών Συλλόγων, παρέστη στη δίκη- δικαίωση από τον Άρειο Πάγο για δανειολήπτες και οι οποίοι δικαιώθηκαν προκειμένου ο τόκος των οφειλών τους να υπολογίζεται στη μηνιαία δόση και όχι στο σύνολό τους, όπως έγραψε το dikastiko.gr

«Η απόφαση αυτή είναι, πρωτίστως, μια νίκη των αδύναμων απέναντι στους ισχυρούς. Μια νίκη της κοινωνικής δικαιοσύνης απέναντι στη χρηματοοικονομική ισχύ. Μια υπενθύμιση ότι η έννομη τάξη δεν ανέχεται ερμηνείες που μετατρέπουν την προστασία σε παγίδα και τη δικαστική ρύθμιση σε νέο μηχανισμό επιβάρυνσης» τονίζει ο κ. Λυρίτσης για τη δικαίωση οφειλετών.

«Η σημερινή απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου αποτελεί ένα βαθιά θεσμικό και ταυτόχρονα κοινωνικό ορόσημο. Δεν πρόκειται απλώς για μια ακόμη ερμηνευτική κρίση, αλλά για μια απόφαση με πραγματικό αποτύπωμα στη ζωή χιλιάδων πολιτών, που για χρόνια δοκιμάστηκαν από την υπερχρέωση και βρήκαν στον ν. 3869/2010 το τελευταίο καταφύγιο προστασίας και αξιοπρέπειας» ανέφερε.

Και πρόσθεσε πως «με ευρύτατη πλειοψηφία και τη σαφή τοποθέτησή του στο ζήτημα του εκτοκισμού των δικαστικών αποφάσεων υπαγωγής, το Ανώτατο Δικαστήριο επιβεβαιώνει ότι οι ρυθμίσεις του νόμου Κατσέλη δεν μπορούν να απογυμνωθούν εκ των υστέρων από το κοινωνικό τους περιεχόμενο. Επιβεβαιώνει ότι η δικαστική προστασία δεν είναι τυπική υπόσχεση, αλλά ουσιαστική εγγύηση – και ότι το κράτος δικαίου δεν λειτουργεί επιλεκτικά υπέρ των ισχυρών».

Αναλυτικά όσα ακανοίνωσε ο Δ. Λυρίτσης για δικαίωση οφειλετών

Η σημερινή απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου αποτελεί ένα βαθιά θεσμικό και ταυτόχρονα κοινωνικό ορόσημο. Δεν πρόκειται απλώς για μια ακόμη ερμηνευτική κρίση, αλλά για μια απόφαση με πραγματικό αποτύπωμα στη ζωή χιλιάδων πολιτών, που για χρόνια δοκιμάστηκαν από την υπερχρέωση και βρήκαν στον ν. 3869/2010 το τελευταίο καταφύγιο προστασίας και αξιοπρέπειας.

Με ευρύτατη πλειοψηφία και τη σαφή τοποθέτησή του στο ζήτημα του εκτοκισμού των δικαστικών αποφάσεων υπαγωγής, το Ανώτατο Δικαστήριο επιβεβαιώνει ότι οι ρυθμίσεις του νόμου Κατσέλη δεν μπορούν να απογυμνωθούν εκ των υστέρων από το κοινωνικό τους περιεχόμενο. Επιβεβαιώνει ότι η δικαστική προστασία δεν είναι τυπική υπόσχεση, αλλά ουσιαστική εγγύηση – και ότι το κράτος δικαίου δεν λειτουργεί επιλεκτικά υπέρ των ισχυρών.

Η απόφαση αυτή είναι, πρωτίστως, μια νίκη των αδύναμων απέναντι στους ισχυρούς. Μια νίκη της κοινωνικής δικαιοσύνης απέναντι στη χρηματοοικονομική ισχύ. Μια υπενθύμιση ότι η έννομη τάξη δεν ανέχεται ερμηνείες που μετατρέπουν την προστασία σε παγίδα και τη δικαστική ρύθμιση σε νέο μηχανισμό επιβάρυνσης.

Ιδιαίτερη μνεία αξίζει στον ρόλο των Δικηγορικών Συλλόγων και της δικηγορικής κοινότητας, που με επιμονή, θεσμική σοβαρότητα και νομική επάρκεια ανέδειξαν το ζήτημα, το στήριξαν μέχρι τέλους και υπερασπίστηκαν όχι απλώς μια νομική άποψη αλλά μια κοινωνική ανάγκη. Η σημερινή εξέλιξη επιβεβαιώνει ότι όταν οι θεσμοί λειτουργούν συλλογικά και με συνέπεια, μπορούν να ανακόψουν ακόμη και τις πιο άνισες συγκρούσεις.

Σε προσωπικό επίπεδο, η απόφαση αυτή συνιστά και μια βαθιά δικαίωση. Δικαίωση της επιμονής στο δίκαιο, της πίστης ότι η νομική επιχειρηματολογία έχει νόημα ακόμη και όταν συγκρούεται με κατεστημένες αντιλήψεις και ισχυρά συμφέροντα. Κυρίως, όμως, δικαίωση όλων εκείνων των δανειοληπτών που εμπιστεύθηκαν τη Δικαιοσύνη και περίμεναν – συχνά για χρόνια – να επιβεβαιωθεί ότι δεν είχαν άδικο να ελπίζουν.

Η σημερινή απόφαση υπενθυμίζει κάτι απλό αλλά θεμελιώδες: ότι το δίκαιο, όταν υπηρετείται με συνέπεια, αντοχή και θεσμική ευθύνη, μπορεί ακόμη να νικά.

Οφείλω δημόσιες ευχαριστίες και θερμά συγχαρητήρια στους συναδέλφους δικηγόρους και πανεπιστημιακούς δασκάλους με τους οποίους συμπαρασταθήκαμε στη δίκη εκπροσωπώντας τους Δικηγορικούς Συλλόγους: τους κ.κ. Στέλιο Σταματόπουλο, Ιωάννη Δεληκωστόπουλο, Δημήτριο Σκαρίπα και Παναγιώτη Νικολόπουλο, καθώς και τους καθηγητές Γεώργιο Μεντή και Δημήτριο Αυγητίδη, οι οποίοι συνέδραμαν καθοριστικά, συντάσσοντας δύο εξαιρετικές και υψηλού επιστημονικού επιπέδου γνωμοδοτήσεις, που αποτέλεσαν τη βάση του νομικού μας συλλογισμού.

Ιδιαίτερη μνεία οφείλω στις δικηγόρους και άμεσες συνεργάτιδές μου στο κρίσιμο ζήτημα της ερμηνείας, Ιωάννα Μπενία και Αγγελική Τσοπάνη, χωρίς τη συμβολή των οποίων η προσπάθεια αυτή δεν θα είχε την ίδια συνοχή.

Ξεχωριστή και οφειλόμενη αναφορά αξίζει στην κα Λούκα Κατσέλη, η οποία συνέδεσε ιστορικά το όνομά της με τον ν. 3869/2010 και, ενόψει της κρίσιμης δίκης, προέβη σε δημόσια δήλωση στήριξης των νομικών μας ισχυρισμών, υπό την ιδιότητά της ως ιστορικού νομοθέτη..

Τίποτα, ωστόσο, δεν θα μπορούσε να προχωρήσει χωρίς τη σαφή και αποφασιστική συναίνεση της τότε ηγεσίας της Ολομέλειας των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων, και ιδίως του τ. Προέδρου Δημητρίου Βερβεσού, του Προέδρου Ηλία Κλάππα, του Προέδρου Δημήτρη Φινοκαλιώτη, της τ. Προέδρου Χριστίνας Τσέτσου, του τ. Προέδρου Αθανάσιου Ζούπα καθώς και των λοιπών Προέδρων που στήριξαν θεσμικά και ουσιαστικά αυτή την κοινή μάχη.

The post Άρθρο του Δ.Λυρίτση στο dikastiko.gr για τη δικαίωση των οφειλετών στον Άρειο Πάγο first appeared on Υπερχρεωμένα Νοικοκυριά | Δημήτριος Λυρίτσης - Δικηγόρος - Δημήτριος Λυρίτσης Δικηγόρος.

Ο Δημήτριος Λυρίτσης καλεσμένος στη ραδιοφωνική εκπομπή ΑΝΕΜΟΛΟΓΙΟ με τον Κωνσταντίνο Λαβίθη στα Parapolitika 90.1 στις 04.02.2026 μιλά για την σημασία της επικείμενης απόφασης της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου που αφορά τον τρόπο εκτοκισμού των δόσεων των αποφάσεων του Νόμου Κατσέλη για την προστασία της πρώτης κατοικίας.

The post Ο Δημήτριος Λυρίτσης καλεσμένος στη ραδιοφωνική εκπομπή ΑΝΕΜΟΛΟΓΙΟ με τον Κωνσταντίνο Λαβίθη στα Parapolitika 90.1 στις 04.02.2026 first appeared on Υπερχρεωμένα Νοικοκυριά | Δημήτριος Λυρίτσης - Δικηγόρος - Δημήτριος Λυρίτσης Δικηγόρος.

The post Ο Δημήτριος Λυρίτσης καλεσμένος στην πρωινή εκπομπή του κου Βούλγαρη στο Κόκκινο, στις 19/12/2024, μιλά για τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers) και τις εταιρείες απόκτησης απαιτήσεων (funds) first appeared on Υπερχρεωμένα Νοικοκυριά | Δημήτριος Λυρίτσης - Δικηγόρος - Δημήτριος Λυρίτσης Δικηγόρος.

The post Ο Δημήτριος Λυρίτσης καλεσμένος στην εκπομπή «Εξελίξεις Τώρα» στο MEGA στις 24/11/2024 για τους πλειστηριασμούς και την προστασία της πρώτης κατοικίας. first appeared on Υπερχρεωμένα Νοικοκυριά | Δημήτριος Λυρίτσης - Δικηγόρος - Δημήτριος Λυρίτσης Δικηγόρος.

Σήμερα, έχουν εκδοθεί περισσότερες από 100.000 τελεσίδικες ή και αμετάκλητες δικαστικές αποφάσεις υπαγωγής στο νόμο και προστασίας της πρώτης κατοικίας των οφειλετών.
Οι αποφάσεις αυτές προβλέπουν την καταβολή έντοκων μηνιαίων δόσεων σε βάθος χρόνου και έως την συμπλήρωση ποσοστού επί της αντικειμενικής ή εμπορικής αξίας της πρώτης κατοικίας, ανάλογα με το χρόνο άσκησης της Αίτησης υπαγωγής στο νόμο.
Ωστόσο, την τελευταία διετία οι δανειολήπτες παρατηρούν υπέρμετρες αυξήσεις στα αναλογούντα ποσά δόσεων που καλούνται να καταβάλλουν στους servicers, σε σχέση με την δόση που τους είχε ορίσει το Δικαστήριο και μέχρι πρότινος κατέβαλαν.
Δεν είναι λίγες οι φορές μάλιστα, που οι δανειολήπτες καλούνται να καταβάλλουν μηνιαία δόση, υπερδιπλάσια της αρχικής, γεγονός που οδηγεί πολλούς από αυτούς σε οικονομικό αδιέξοδο και νέα αδυναμία πληρωμής των υποχρεώσεων τους, μη μπορώντας να ανταπεξέλθουν στις μηνιαίες καταβολές, θέτοντας έτσι σε κίνδυνο την προστασία της πρώτης κατοικίας τους, με ορατό το ενδεχόμενο καταγγελίας της δικαστικής ρύθμισης και πλειστηριασμού.

Οι λόγοι των αυξήσεων

Ο βασικός λόγος της αυξητικής έκρηξης του ποσού της δόσης οφείλεται στον τρόπο εκτοκισμού που εφαρμόζουν οι πιστωτές, ερμηνεύοντας με βάση το συμφέρον τους τις δικαστικές αποφάσεις και κατ΄ επέκταση το νόμο.
Ειδικότερα, επειδή στην πλειονότητα των δικαστικών αποφάσεων του Ν. 3869/2010, δεν διευκρινίζεται εάν το επιτόκιο θα πρέπει να υπολογίζεται στην εκάστοτε μηνιαία δόση ή στο συνολικό κεφάλαιο, δημιουργώντας σημαντική ασάφεια σε βάρος των δανειοληπτών, οι πιστωτές εφαρμόζουν τον υπολογισμό του επιτοκίου επί του συνολικού κεφαλαίου, επιφέροντας υπέρμετρη επιβάρυνση στον οφειλέτη.
Ο υπολογισμός, όμως, αυτός είναι εσφαλμένος κατά την άποψη του γράφοντα, και τούτο διότι το Δικαστήριο του ν. 3869/10 μεταπλάσσει το περιεχόμενο και το ύψος των απαιτήσεων των πιστωτών, προς όφελος του οφειλέτη, ήτοι το Δικαστήριο που κρίνει την αίτηση του άρθρου 4 παρ.1 του ν. 3869/2010 διαπλάθει εκ νέου τις δανειακές αρχικές συμβάσεις που συνήψε ο οφειλέτης με τους πιστωτές του, ορίζοντας εκ νέου το συνολικά καταβλητέο από τον οφειλέτη ποσό, τον αριθμό των δόσεων αυτού, καθώς επίσης και τις λοιπές προϋποθέσεις (τόκος, εξαίρεση ή ρευστοποίηση υπέγγυων ή όχι περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη, συνέπειες μη τήρησης ρύθμισης κλπ.) με τις οποίες θα γίνει η αποπληρωμή των απαιτήσεων από τον οφειλέτη.
Με την επέμβαση αυτή του Δικαστηρίου γίνεται ρύθμιση των οφειλών που έχουν ενταχθεί και πληρούν τις κατά νόμο προϋποθέσεις, και επέρχεται η απαλλαγή του οφειλέτη από τα υπόλοιπα των απαιτήσεων, υπό τον όρο τήρησης από αυτόν της γενόμενης ρύθμισης.
Συνεπώς, σύμφωνα με τα ανωτέρω, με την έκδοση της απόφασης υπαγωγής στο ν. 3869/2010 αφενός μεν παύει σαφώς τόσο η ισχύς της συναφθείσας με τον οιοδήποτε πιστωτή σύμβασης, αλλά όσο και των αρχικά συμφωνηθέντων όρων εκπλήρωσης των δανειακών υποχρεώσεων προς τον πιστωτή και αφετέρου δε επιτυγχάνεται η αναδιάρθρωση των οφειλών κατά τρόπο αμιγώς διαπλαστικό, με τον εκ νέου προσδιορισμό του ύψους αυτών και του τρόπου αποπληρωμής τους.
Με την δικαστική απόφαση ορίζεται για τη διάσωση της κύριας κατοικίας είτε η καταβολή εκ μέρους του οφειλέτη ποσού ίσου με το 80% της αντικειμενικής αξίας της κύριας κατοικίας του είτε, εάν η αίτηση έχει κατατεθεί από την 1.1.2016 και εξής, η καταβολή ποσού ίσου με την εμπορική αξία αυτής, αφαιρουμένων των εξόδων πλειστηριασμού.
Το καταβλητέο στο πλαίσιο του ν. 3869/2010 ποσό που προκύπτει από τις ως άνω διατάξεις, δεν αποτελεί νέο δανειακό προϊόν και δεν συνδέεται με τους περιλαμβανόμενους στην αρχικά συναφθείσα με τον πιστωτή σύμβαση όρους, των οποίων η ισχύς κατά τα ως άνω αναφερόμενα παύει και άρα δεν διέπεται από τους κανόνες του τραπεζικού δανεισμού.
Περαιτέρω, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθ. 8 παρ. 2 και 5 του ν. 3869/2010, σε περιπτώσεις που εξαιτίας εξαιρετικών περιστάσεων, όπως χρόνια ανεργία χωρίς υπαιτιότητα του οφειλέτη, σοβαρά προβλήματα υγείας, ανεπαρκές εισόδημα για την κάλυψη στοιχειωδών βιοτικών αναγκών του οφειλέτη ή άλλων λόγων ίδιας τουλάχιστον βαρύτητας, προσδιορίζονται με την απόφαση μηνιαίες καταβολές μικρού ύψους ή και μηδενικές. Ειδικότερα, η κατ’ άρθ. 2 παρ.1 του Συντάγματος, πρωταρχική υποχρέωση της Πολιτείας να σέβεται και να προστατεύει την αξία του ανθρώπου, θέτει ως όριο της πολιτειακής πράξης, όπως είναι και η δικαστική απόφαση, την διατήρηση εκείνων των συνθηκών διαβιώσεως του οφειλέτη που θα του επιτρέπουν να ζει με αξιοπρέπεια, ενώ εάν το Δικαστήριο στερήσει αυτήν την δυνατότητα στον αιτούντα τότε προκρίνει έναντι της αξίας του ανθρώπου, την ικανοποίηση περιουσιακών δικαιωμάτων, σε αντίθεση με την ως άνω θεμελιώδη συνταγματική διάταξη που πρέπει να διαπνέει το δίκαιο και την ερμηνεία του.
Επίσης, σύμφωνα με την διάταξη του άρθ. 21 του Συντάγματος η οικογένεια ως θεμέλιο της συντήρησης και προαγωγής του Έθνους τελεί υπό την προστασία του Κράτους. Επισημαίνεται ότι κατά τον καθορισμό του μηνιαίου κόστους διαβίωσης δεν πρέπει να θίγεται το ελάχιστο όριο αξιοπρεπούς διαβίωσης της οικογένειας του οφειλέτη (άρθ. 2 παρ. 1 Συντ., «Existenzminimum»), το οποίο προσδιορίζεται βάσει κριτηρίων τόσο αντικειμενικών, με βάση το εισόδημα ή την περιουσία, όσο και υποκειμενικών, σύμφωνα με την προσωπική, οικογενειακή, κοινωνική κατάσταση, την υγεία και την ηλικί των προσώπων.
Η επανένταξη δηλαδή του οφειλέτη στην οικονομική και κοινωνική ζωή δια της υπαγωγής της στο Ν. 3869/2010 δεν πρέπει να γίνει σε βάρος της αξιοπρέπειας και της προσωπικότητάς της οικογένειάς του στα πλαίσια που επιβάλλει το κοινωνικό κράτος και δεν θα πρέπει με τον καθορισμό από το Δικαστήριο του ύψους των μηνιαίων δόσεων να επέρχεται εξαθλίωση αυτού. Άλλωστε, σκοπός της θέσπισης του Ν. 3869/2010 είναι πρωτίστως, η μέριμνα για τη διευθέτηση του φαινομένου της υπερχρέωσης, η οποία επιτάσσεται από λόγους τόσο δημόσιου συμφέροντος όσο και σεβασμού της αξίας του οφειλέτη ως ανθρώπου. Ως εκ τούτου, γνώμονας για την τελική κρίση του επιληφθέντος αρμόδιου Δικαστηρίου είναι η ρύθμιση των χρεών με τον ορθότερο και επωφελέστερο για αμφότερες τις αντίδικες πλευρές τρόπο και όχι η απομύζηση και εξόντωση (οικονομική και ηθικοκοινωνική) του υπερχρεωθέντος οφειλέτη.

Συνταγματική βάση

Επιπροσθέτως, από το άρθρο 2 παρ. 1 του Συντάγματος, που ορίζει ότι «ο σεβασμός και η προστασία της αξίας του ανθρώπου αποτελούν την πρωταρχική υποχρέωση της Πολιτείας», το άρθρο 5 παρ. 1 του Συντάγματος που προβλέπει ότι «Καθένας έχει δικαίωμα να αναπτύσσει ελεύθερα την προσωπικότητά του και να συμμετέχει στην κοινωνική, οικονομική και πολιτική ζωή της Χώρας, εφόσον δεν προσβάλλει τα δικαιώματα των άλλων και δεν παραβιάζει το Σύνταγμα ή τα χρηστά ήθη», καθώς και από τη διάταξη του άρθρου 25 παρ. 1 του Συντάγματος που ορίζει ότι «Τα δικαιώματα του ανθρώπου ως ατόμου και ως μέλους του κοινωνικού συνόλου και η αρχή του κοινωνικού κράτους δικαίου τελούν υπό την εγ-γύηση του Κράτους.
Όλα τα κρατικά όργανα υποχρεούνται να διασφαλίζουν την ανεμπόδιστη και αποτελεσματική άσκησή τους. …
Οι κάθε είδους περιορισμοί που μπορούν κατά το Σύνταγμα να επιβληθούν στα δικαιώματα πρέπει να προβλέπονται είτε απευθείας από το Σύνταγμα είτε από το νόμο, εφόσον υπάρχει επιφύλαξη υπέρ αυτού και να σέβονται την αρχή της αναλογικότητας», απορρέουν οι αρχές της ασφάλειας δικαίου, της προβλεψιμότητας και της προστατευόμενης εμπιστοσύνης. Οι αρχές αυτές, κατ’ αρχήν, δεν επιτρέπουν την αιφνίδια μεταβολή ουσιωδών στοιχείων της σταθερά διαμορφωμένης νομικής και πραγματικής κατάστασης των προσώπων, στη διατήρηση των οποίων είχαν δικαιολογημένα αποβλέψει, μεταξύ άλλων, και κατά τον καθορισμό των συνθηκών και του επιπέδου διαβίωσής τους, παρά μόνο στο μέτρο που η μεταβολή αυτή δικαιολογείται από υπέρτερους λό¬γους δημοσίου συμφέροντος και στο βαθμό που, ενόψει της αρ¬χής της αναλογικότητας, τηρείται μία δίκαιη ισορροπία μεταξύ του υπηρετούμενου σκοπού και των δικαιωμάτων ή των νόμιμων προσδοκιών των θιγομένων από τη μεταβολή του νομοθετικού καθεστώτος.
Επειδή τέλος, ο αναμφισβήτητα βασικός στόχος του ν. 3869/2010 υπήρξε η διάσωση της κύριας (ή και δυνητικής κύριας) κατοικίας του υπερχρεωμένου δανειολήπτη, όπου αυτή υφίσταται.
Επιπλέον, η επιλογή της εκουσίας δικαιοδοσίας ως διαδικασίας, με το ευρύ ρυθμιστικό της πεδίο και τις πέραν του συζητητικού συστήματος εξουσίες που παρέχει στον Δικαστή, σαφώς υποδηλώνει ότι απομακρυνόμαστε έστω και ως ένα βαθμό από την τραπεζική ορολογία με την στενή έννοια.
Αλλά και ο ίδιος ο ν. 3869/2010 στο άρθρο 6 παρ.3 αυτού αναφέρει ότι «οι μη εμπραγμάτως εξασφαλισμένες οφειλές σταματούν να εκτοκίζονται», ρύθμιση που δεν συνάδει επουδενί με τα τραπεζικώς ισχύοντα.
Θα πρέπει επομένως να γίνει δεκτό ότι ο νομοθέτης, ορίζοντας το ανωτέρω αναφερόμενο επιτόκιο του άρθρου 9 παρ.2, ουσιαστικά είχε υπόψη του την μεταβαλλόμενη σε βάθος χρόνου αξία του χρήματος, ήτοι την αξία που θα έχει η ορισθείσα μηνιαία δόση στο πέρασμα των ετών, κατά τα οποία διαρκεί η υποχρέωση καταβολής του άρθρου 9 παρ.2 ν. 3869/2010, ήτοι μετά από 20 ή 35 έτη, ανάλογα με την περίπτωση. Ως εκ τούτου, και λαμβανομένου υπόψη του γενικότερου σκοπού του ν. 3869/2010, όπως αυτός αποτυπώνεται ρητά στην αιτιολογική του έκθεση, ο οποίος είναι πρωτίστως η επανένταξη του υπερχρεωμένου πολίτη στην οικονομική και κοινωνική ζωή με την επανάκτηση της οικονομικής ελευθερίας που συνεπάγεται η εξάλειψη χρεών τα οποία αδυνατεί να πληρώσει, θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι το επιτόκιο θα υπολογίζεται επί της εκάστοτε μηνιαίας δόσης που επιβλήθηκε από το Δικαστήριο, διότι έτσι μόνο εξυπηρετείται ο ανωτέρω σκοπός του νόμου (βλ. ad hoc ΕιρΛαυρ 22/2023, αδημ.).

Εν αναμονή της απόφασης

Επειδή, όμως, τα δικαστήρια μας έχουν εκδώσει αντιφατικές αποφάσεις επί Αιτήσεων Ερμηνείας των οφειλετών (καίτοι η συντριπτική πλειοψηφία των αποφάσεων αποδέχεται την εφαρμογή του επιτοκίου επί της δόσης), το Ειρηνοδικείο Ιωαννίνων, κρίνοντας επί αντίστοιχης υποθέσεως, έκρινε σκόπιμο να υποβάλλει στην Επιτροπή του αρθ. 20Α Κ.Πολ.Δ. του ΑΠ προδικαστικό ερώτημα για το ζήτημα, ζητώντας να κρίνει η Επιτροπή εάν η υπόθεση πρέπει να εισαχθεί προς συζήτηση στην Πλήρη Ολομέλεια του ΑΠ γιατί αφορά δυσχερές ερμηνευτικό νομικό ζήτημα γενικότερου ενδιαφέροντος που έχει συνέπειες σε ευρύτερο κύκλο ανθρώπων. Η συνεδρίαση της Επιτροπής έλαβε χώρα στις 5/11/2024 και αναμένεται σύντομα η κρίση της.
Επισημαίνεται ότι, στην εν λόγω συνεδρίαση άσκησαν Πρόσθετες Παρεμβάσεις υπέρ του οφειλέτη οι Δικηγορικοί Σύλλογοι Αθηνών και Ιωαννίνων, ως το επιβάλλουν ο Κώδικας Δικηγόρων και παραδόσεις του σώματος, να στεκόμαστε έμπρακτα δίπλα στους αδύναμους και ευάλωτους δανειολήπτες, που ασφυκτιούν υπό το βάρος της υπερχρέωσης και της επιθετικής στρατηγικής των funds και των servicers.
Άλλωστε η διεκδίκηση μιας δίκαιης, αποτελεσματικής και βιώσιμης λύσης στο μεγάλο κοινωνικό και οικονομικό πρόβλημα του ιδιωτικού χρέους συνιστά για εμάς έναν στρατηγικό στόχο που θα οδηγήσει σε μία κοινωνία με δικαιοσύνη, ισότητα και ευημερία.
Αυτόν τον στόχο θα υπηρετήσουμε μέχρι τέλους.

The post Άρθρο-παρέμβαση του Δημητρίου Λυρίτση για τον τρόπο εκτοκισμού των δόσεων που αφορούν τις αποφάσεις του Νόμου Κατσέλη για την προστασία της πρώτης κατοικίας. first appeared on Υπερχρεωμένα Νοικοκυριά | Δημήτριος Λυρίτσης - Δικηγόρος - Δημήτριος Λυρίτσης Δικηγόρος.

• Προστασία πρώτης κατοικίας υπήρχε στη χώρα μέχρι τον Οκτώβριο του 2020.
• Το ιδιωτικό χρέος ανέρχεται σε 270 δις, το οποίο έχει αυξηθεί κατά 20% από το 2019.
• Τα 90 δις αφορούν χρέη σε τράπεζες.
• 4.000.000 πολίτες, δηλαδή, σχεδόν το 50% του πληθυσμού, έχει πρόβλημα με ληξιπρόθεσμες οφειλές
• Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια πριν από την οικονομική κρίση ήταν στο 7-8% και από την εποχή των μνημονίων και μετά εκτινάχθηκαν σε ποσοστό που ξεπερνά το 50%

The post Συνέντευξη του Δημητρίου Λυρίτση στον Πάρι Καρβουνόπουλο (16/2/2023, Militaire.gr) για τα κόκκινα δάνεια και τι μπορεί να γίνει για την προστασία της πρώτης κατοικίας. first appeared on Υπερχρεωμένα Νοικοκυριά | Δημήτριος Λυρίτσης - Δικηγόρος - Δημήτριος Λυρίτσης Δικηγόρος.

Ο Δημήτριος Λυρίτσης στην ραδιοφωνική εκπομπή των Χουδαλάκη-Καλαμαράκη-Σιαδήμα στον Real Fm 97.8 στις 15.02.2023 μιλά για την ανάγκη αποτελεσματικού πλαισίου ρύθμισης χρεών και προστασίας από ρευστοποίηση της πρώτης κατοικίας ευάλωτων νοικοκυριών.

The post Ο Δημήτριος Λυρίτσης στην ραδιοφωνική εκπομπή των Χουδαλάκη-Καλαμαράκη-Σιαδήμα στον Real Fm 97.8 στις 15.02.2023 μιλά για την ανάγκη αποτελεσματικού πλαισίου ρύθμισης χρεών και προστασίας από ρευστοποίηση της πρώτης κατοικίας ευάλωτων νοικοκυριών. first appeared on Υπερχρεωμένα Νοικοκυριά | Δημήτριος Λυρίτσης - Δικηγόρος - Δημήτριος Λυρίτσης Δικηγόρος.