Στην απόφαση του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών που ζητάει την παραίτηση του εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, Κωνσταντίνου Τζαβέλλα, αναφέρθηκε ο δικηγόρος και μέλος του Δ.Σ. του ΔΣΑ Δημήτρης Λυρίτσης, χαρακτηρίζοντας τη διάταξη του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου «βαρύ θεσμικό πλήγμα στην ανάγκη πλήρους διερεύνησης της υπόθεσης των υποκλοπών».

«Υπάρχουν στιγμές στην πορεία των θεσμών που δεν προσφέρονται για μικρές διατυπώσεις. Στιγμές στις οποίες οι λέξεις χάνουν το κύρος τους αν είναι φοβισμένες. Στιγμές που ένα συλλογικό σώμα καλείται να αναμετρηθεί με τον εαυτό του, με τη μνήμη του, με την αποστολή του.

Μπροστά σε μια τέτοια στιγμή βρέθηκε το ΔΣ του ΔΣΑ με την υπόθεση των υποκλοπών και τη Διάταξη του Εισαγγελέα ΑΠ, που αποφάσισε τη μη ανάσυρση της δικογραφίας από το αρχείο για περαιτέρω διερεύνηση μετά την απόφαση του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθήνας. Με αφορμή την εισαγγελική διάταξη το ΔΣ του ΔΣΑ συζήτησε κάτι βαθύτερο, αν η Δημοκρατία μας διαθέτει ακόμη τα αντανακλαστικά αυτοπροστασίας της. Αν οι θεσμοί μπορούν ακόμη να κοιτούν την εξουσία στα μάτια. Αν η Δικαιοσύνη παραμένει δύναμη ελέγχου ή μετατρέπεται, αθόρυβα, σε διοικητικό παράρτημα μιας πανίσχυρης εκτελεστικής εξουσίας. Και, βεβαίως, αν η δικηγορία θα σταθεί εκεί όπου ιστορικά ανήκει- στην πρώτη γραμμή υπεράσπισης της ελευθερίας, των δικαιωμάτων και της συνταγματικής τάξης.

Γιατί οι δικηγόροι είμαστε η φωνή που μπαίνει ανάμεσα στον πολίτη και την κρατική ισχύ. Είμαστε εκείνοι που, όταν η εξουσία απλώνει το χέρι της πέρα από τα συνταγματικά της όρια, οφείλουμε να πούμε – ως εδώ.

Το δικηγορικό σώμα κουβαλά ιστορία με μνήμη βαριά, μνήμη αγώνα και κυρίως μνήμη αίματος. Στην ελληνική δημοκρατική παράδοση ο δικηγόρος υπήρξε υπερασπιστής πολιτικών κρατουμένων, στόχος αυταρχικών καθεστώτων, φορέας αντίστασης, άνθρωπος που πολλές φορές πλήρωσε την προσήλωσή του στην ελευθερία με αποκλεισμούς, φυλακίσεις, βασανιστήρια, εξορία, ακόμη και με τη ζωή του.

Ο Νικηφόρος Μανδηλαράς είναι σύμβολο της δικηγορίας που δεν γονάτισε και δεν συμβιβάστηκε. Ο Τάκης Παππάς, επίσης, είναι υπόμνηση του τι σημαίνει δικηγόρος με δημοκρατική ραχοκοκαλιά.

Αυτή είναι η κληρονομιά μας. Και η κληρονομιά δεν είναι μια φωτογραφία στον τοίχο. Είναι εντολή. Μας κοιτά. Μας ελέγχει. Μας ρωτά τι κάνουμε σήμερα, όταν η Δημοκρατία δεν απειλείται με τανκς στους δρόμους αλλά με λογισμικά στα κινητά, με θεσμούς που σιωπούν, με φακέλους που κλείνουν πριν ανοίξουν στο φως. Η υπόθεση των υποκλοπών είναι η σκοτεινή μεταφορά της εποχής μας. Δεν έχει την ωμότητα της παλιάς εκτροπής. Έχει κάτι ίσως πιο ύπουλο, την τεχνοκρατική της καθαρότητα. Δεν χρειάζεται πλέον ο χωροφύλακας έξω από την πόρτα, αρκεί ένα μολυσμένο μήνυμα. Αν αυτό δεν είναι ζήτημα Δημοκρατίας, τότε τι είναι;

Παρακολουθήθηκαν ή επιχειρήθηκε να παρακολουθηθούν πολιτικοί, δημοσιογράφοι, υπουργοί, κρατικοί λειτουργοί, στρατιωτικοί, δικηγόροι. Η υπόθεση αυτή δεν αφορά μόνο τα θύματα. Αφορά τον κάθε πολίτη χωριστά.

Το «Predator» είναι μια τεχνολογία πολιτικής κυριαρχίας. Ένα αόρατο δίκτυο εξουσίας που, αν δεν ερευνηθεί μέχρι τέλους, θα μείνει ως μόνιμη σκιά πάνω από τη δημοκρατική ζωή του τόπου. Και σήμερα, απέναντι σε αυτή τη σκιά, η ανώτατη εισαγγελική αρχή επέλεξε την αρχειοθέτηση. Αυτό είναι το πολιτειακό τραύμα. Η διάταξη του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου είναι μια πράξη που αποκαλύπτει έναν τρόπο σκέψης, έναν τρόπο προσέγγισης της υπόθεσης. Ο Εισαγγελέας δεν ενέσκηψε στη δικογραφία ως θεματοφύλακας μιας αλήθειας που πρέπει να αναζητηθεί αλλά ως φύλακας ενός νομικού μπαζώματος. Αυτό είναι μια εκτροπή από τον θεσμικό ρόλο της Εισαγγελίας. Όχι με την έννοια της προσωπικής μομφής μόνο. Αλλά με την έννοια της βαθιάς λειτουργικής εκτροπής, όταν η Εισαγγελία, γίνεται μηχανισμός συγκάλυψης.

Και όμως η αλήθεια έχει τον τρόπο της. Η αλήθεια είναι ποτάμι. Μπορείς για λίγο να το φράξεις, να του ρίξεις πέτρες, να το οδηγήσεις σε υπόγεια κοίτη, να το σκεπάσεις με χώμα και σιωπή. Αλλά το νερό θυμάται την πορεία του. Βρίσκει ρωγμές. Διαβρώνει το ψέμα. Επανέρχεται εκεί όπου το έθαψαν. Μόνο που το ποτάμι της αλήθειας δεν φτάνει μόνο του στη θάλασσα. Θέλει εργάτες. Θέλει ανθρώπους που θα σταθούν με τα χέρια μέσα στη λάσπη της συγκάλυψης και θα ανοίξουν ξανά την κοίτη. Θέλει δικηγόρους, δικαστές, δημοσιογράφους, πολίτες, θεσμούς που δεν συμφιλιώνονται με το σκοτάδι επειδή αυτό φόρεσε καθαρό κοστούμι και μίλησε με άψογη νομική ορολογία. Αυτό είναι το δικό μας καθήκον, να υπερασπιστούμε τους κανόνες μέσα στους οποίους μπορεί να υπάρχει δημοκρατική λειτουργία. Να υπερασπιστούμε τη συνταγματική τάξη. Να υπερασπιστούμε τη διάκριση των εξουσιών. Να πούμε ότι καμία εκτελεστική εξουσία, όσο ισχυρή κι αν είναι, δεν δικαιούται να απορροφά τους μηχανισμούς ελέγχου της. Να πούμε ότι καμία εισαγγελική σφραγίδα δεν μπορεί να μετατρέψει την πολιτειακή αλήθεια σε διοικητικό υπόλειμμα.

Η συνταγματική τάξη επιβάλλει την καθημερινή υπόσχεση ότι κανείς δεν είναι ανεξέλεγκτος και ανέλεγκτος. Ότι ο Πρωθυπουργός ελέγχεται. Ότι οι υπηρεσίες πληροφοριών ελέγχονται. Ότι οι υπουργοί ελέγχονται. Ότι οι εισαγγελικοί λειτουργοί ελέγχονται. Ότι η Δικαιοσύνη δεν είναι κλειστό δωμάτιο στο οποίο ο πολίτης καλείται απλώς να έχει εμπιστοσύνη, χωρίς να βλέπει φως από πουθενά.

Και εδώ οφείλουμε να μιλήσουμε με ειλικρίνεια, η Δημοκρατία μας είναι ατελής. Δεν είναι ανύπαρκτη. Δεν είναι νεκρή. Αλλά είναι τραυματισμένη. Διαθέτει βέβαια ακόμη ζωντανούς πυρήνες. Διαθέτει δικαστές που αντιστέκονται στη λογική της συγκάλυψης. Διαθέτει δημοσιογράφους που ερευνούν. Διαθέτει δικηγόρους που μάχονται. Διαθέτει πολίτες που δεν παραιτούνται. Αυτός είναι ο δημοκρατικός σφυγμός που οφείλουμε να προστατεύσουμε.

Δεν είμαστε εναντίον της Δικαιοσύνης. Είμαστε υπερασπιστές της ανεξάρτητης Δικαιοσύνης που δεν φοβάται. Είμαστε με τη Δικαιοσύνη που ανοίγει δρόμους και όχι λάκκους λήθης. Είμαστε με τους δικαστικούς λειτουργούς που αντιλαμβάνονται ότι η ανεξαρτησία είναι βάρος. Ότι η τήβεννος είναι ένδυμα ευθύνης απέναντι στον λαό και στο Σύνταγμα. Ακριβώς επειδή σεβόμαστε τη Δικαιοσύνη, δεν μπορούμε να σωπαίνουμε όταν την βλέπουμε να πληγώνεται από πράξεις που δημιουργούν την εικόνα εξάρτησης και προστασίας της εκτελεστικής εξουσίας. Η υπεράσπιση της Δικαιοσύνης περνά και μέσα από την απαίτηση λογοδοσίας όσων τη μικραίνουν. Γι’ αυτό η θέση μας είναι καθαρή.

Ο ΔΣΑ δηλώνει ότι η διάταξη του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου συνιστά βαρύ θεσμικό πλήγμα στην ανάγκη πλήρους διερεύνησης της υπόθεσης των υποκλοπών. Αναλαμβάνουμε όλες τις αναγκαίες πρωτοβουλίες για να μη χαθεί η υπόθεση στην παραγραφή. Ζητούμε την παραίτηση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου όχι ως πράξη πολιτικής εκδίκησης αλλά ως στοιχειώδη απαίτηση θεσμικής λογοδοσίας. Κινητοποιούμε τους ευρωπαϊκούς δικηγορικούς θεσμούς, κάθε θεσμό που μπορεί να σταθεί υπέρ της δημοκρατικής διαφάνειας.

Καλούμε το λαό, τους πολίτες, τις συλλογικότητες, τους θεσμικούς φορείς, να μη δεχθούν ότι μια τόσο μεγάλη υπόθεση μπορεί να κλείσει ανέλεγκτη. Αλλά πέρα από τα συγκεκριμένα μέτρα, οφείλουμε κάτι ακόμη: να ξαναδώσουμε στη δικηγορία το μεγάλο της νόημα. Τα τελευταία χρόνια πολλές φορές συζητούμε — και δικαίως — για την οικονομική ασφυξία του επαγγέλματος, για τη φορολογική αδικία, για την ύλη, για την καθημερινότητα, για την υποβάθμιση των δικαστηρίων, για τις συνθήκες άσκησης του λειτουργήματός μας. Όλα αυτά είναι απολύτως κρίσιμα. Αλλά αν η δικηγορία περιοριστεί μόνο σε αυτά, χάνει τον ορίζοντά της. Η δικηγορία δεν είναι μόνο επάγγελμα. Είναι θεσμική αποστολή. Είναι κοινωνική εγγύηση. Είναι ένα από τα τελευταία αναχώματα του αδύναμου απέναντι στον ισχυρό, του πολίτη απέναντι στο κράτος, της αλήθειας απέναντι στην οργανωμένη λήθη.

Ο ΔΣΑ, με την απόφαση του, συναντήθηκε με την ιστορία του. Και η ιστορία μας δεν επιτρέπει να είμαστε μικρόψυχοι, άτολμοι ή βολικοί. Ο Μανδηλαράς δεν μας κοιτά από το παρελθόν για να του καταθέσουμε στεφάνι. Ο Τάκης Παππάς δεν υπάρχει στη μνήμη του ΔΣΑ για να ονομάζουμε αίθουσες και να εκφωνούμε τυπικούς επαίνους. Υπάρχουν ως μέτρο. Ως κριτήριο. Ως υπενθύμιση ότι ο δικηγόρος, όταν η Δημοκρατία τραυματίζεται, δεν αναζητά ασφαλή γωνία αλλά βγαίνει μπροστά. Μπορεί σε λίγα χρόνια να μας ρωτήσουν — ή, ακόμη χειρότερα, να ρωτήσουμε εμείς τον εαυτό μας — πού ήμασταν όταν η υπόθεση των υποκλοπών οδηγούνταν στο αρχείο. Τι είπαμε όταν η παραγραφή πλησίαζε. Πώς αντιδράσαμε όταν η διάκριση των εξουσιών έδειχνε να χάνει την αναπνοή της. Αν σταθήκαμε στο ύψος του ρόλου μας ή αν αναζητήσαμε ασφαλείς διατυπώσεις για να μη δυσαρεστήσουμε κανέναν.

Γιατί τελικά η Δημοκρατία δεν είναι δεδομένη. Είναι διαρκής κατάκτηση. Την υπερασπιζόμαστε και Την ξανακερδίζουμε κάθε φορά που κάποιος επιχειρεί να την κάνει πιο μικρή, πιο φοβισμένη, πιο σιωπηλή.

Οι δικηγόροι δεν φοβηθήκαμε. Σηκώσαμε το βάρος της στιγμής. Είναι βαρύ, αλλά είναι δικό μας.

The post Παρέμβαση του δικηγόρου Δημητρίου Λυρίτση, μέλους ΔΣ του ΔΣΑ για τη Διάταξη του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου αναφορικά με την υπόθεση διερεύνησης των υποκλοπών και την μη ανάσυρση της δικογραφίας από το αρχείο. first appeared on Υπερχρεωμένα Νοικοκυριά | Δημήτριος Λυρίτσης - Δικηγόρος - Δημήτριος Λυρίτσης Δικηγόρος.

Με ευρύτατη πλειοψηφία και τη σαφή τοποθέτησή του στο ζήτημα του εκτοκισμού των δικαστικών αποφάσεων υπαγωγής, το Ανώτατο Δικαστήριο επιβεβαιώνει ότι οι ρυθμίσεις του νόμου Κατσέλη δεν μπορούν να απογυμνωθούν εκ των υστέρων από το κοινωνικό τους περιεχόμενο. Επιβεβαιώνει ότι η δικαστική προστασία δεν είναι τυπική υπόσχεση, αλλά ουσιαστική εγγύηση – και ότι το κράτος δικαίου δεν λειτουργεί επιλεκτικά υπέρ των ισχυρών.

Η απόφαση αυτή είναι, πρωτίστως, μια νίκη των αδύναμων απέναντι στους ισχυρούς. Μια νίκη της κοινωνικής δικαιοσύνης απέναντι στη χρηματοοικονομική ισχύ. Μια υπενθύμιση ότι η έννομη τάξη δεν ανέχεται ερμηνείες που μετατρέπουν την προστασία σε παγίδα και τη δικαστική ρύθμιση σε νέο μηχανισμό επιβάρυνσης.

Ιδιαίτερη μνεία αξίζει στον ρόλο των Δικηγορικών Συλλόγων και της δικηγορικής κοινότητας, που με επιμονή, θεσμική σοβαρότητα και νομική επάρκεια ανέδειξαν το ζήτημα, το στήριξαν μέχρι τέλους και υπερασπίστηκαν όχι απλώς μια νομική άποψη αλλά μια κοινωνική ανάγκη. Η σημερινή εξέλιξη επιβεβαιώνει ότι όταν οι θεσμοί λειτουργούν συλλογικά και με συνέπεια, μπορούν να ανακόψουν ακόμη και τις πιο άνισες συγκρούσεις.

Σε προσωπικό επίπεδο, η απόφαση αυτή συνιστά και μια βαθιά δικαίωση. Δικαίωση της επιμονής στο δίκαιο, της πίστης ότι η νομική επιχειρηματολογία έχει νόημα ακόμη και όταν συγκρούεται με κατεστημένες αντιλήψεις και ισχυρά συμφέροντα. Κυρίως, όμως, δικαίωση όλων εκείνων των δανειοληπτών που εμπιστεύθηκαν τη Δικαιοσύνη και περίμεναν – συχνά για χρόνια – να επιβεβαιωθεί ότι δεν είχαν άδικο να ελπίζουν.

Η σημερινή απόφαση υπενθυμίζει κάτι απλό αλλά θεμελιώδες:
ότι το δίκαιο, όταν υπηρετείται με συνέπεια, αντοχή και θεσμική ευθύνη, μπορεί ακόμη να νικά.

Οφείλω δημόσιες ευχαριστίες και θερμά συγχαρητήρια στους συναδέλφους δικηγόρους και πανεπιστημιακούς δασκάλους με τους οποίους συμπαρασταθήκαμε στη δίκη εκπροσωπώντας τους Δικηγορικούς Συλλόγους: τους κ.κ. Στέλιο Σταματόπουλο, Ιωάννη Δεληκωστόπουλο, Δημήτριο Σκαρίπα και Παναγιώτη Νικολόπουλο, καθώς και τους καθηγητές Γεώργιο Μεντή και Δημήτριο Αυγητίδη, οι οποίοι συνέδραμαν καθοριστικά, συντάσσοντας δύο εξαιρετικές και υψηλού επιστημονικού επιπέδου γνωμοδοτήσεις, που αποτέλεσαν τη βάση του νομικού μας συλλογισμού.

Ιδιαίτερη μνεία οφείλω στις δικηγόρους και άμεσες συνεργάτιδές μου στο κρίσιμο ζήτημα της ερμηνείας, Ιωάννα Μπενία και Αγγελική Τσοπάνη, χωρίς τη συμβολή των οποίων η προσπάθεια αυτή δεν θα είχε την ίδια συνοχή.

Ξεχωριστή και οφειλόμενη αναφορά αξίζει στην κα Λούκα Κατσέλη, η οποία συνέδεσε ιστορικά το όνομά της με τον ν. 3869/2010 και, ενόψει της κρίσιμης δίκης, προέβη σε δημόσια δήλωση στήριξης των νομικών μας ισχυρισμών, υπό την ιδιότητά της ως ιστορικού νομοθέτη..

Τίποτα, ωστόσο, δεν θα μπορούσε να προχωρήσει χωρίς τη σαφή και αποφασιστική συναίνεση της τότε ηγεσίας της Ολομέλειας των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων, και ιδίως του τ. Προέδρου Δημητρίου Βερβεσού, του Προέδρου Ηλία Κλάππα, του Προέδρου Δημήτρη Φινοκαλιώτη, της τ. Προέδρου Χριστίνας Τσέτσου, του τ. Προέδρου Αθανάσιου Ζούπα καθώς και των λοιπών Προέδρων που στήριξαν θεσμικά και ουσιαστικά αυτή την κοινή μάχη.

Δημήτριος Α. Λυρίτσης

Μέλος Δ.Σ. ΔΣΑ

Μέλος της νομικής ομάδας των Δικηγορικών Συλλόγων – παραστάς δικηγόρος στη δίκη.

The post Δήλωση για την απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου σχετικά με τον εκτοκισμό των αποφάσεων του ν. 3869/2010 first appeared on Υπερχρεωμένα Νοικοκυριά | Δημήτριος Λυρίτσης - Δικηγόρος - Δημήτριος Λυρίτσης Δικηγόρος.

Για μία ιδιαίτερη απόφαση με πραγματικό αποτύπωμα στη ζωή χιλιάδων πολιτών κάνει λόγο ο Δημήτριος Λυρίτσης για τη δικαίωση οφειλετών από τον Άρειο Πάγο. Ο Δ. Λυρίτσης, μέλος του Δ.Σ. του ΔΣΑ και μέλος της νομικής ομάδας των Δικηγορικών Συλλόγων, παρέστη στη δίκη- δικαίωση από τον Άρειο Πάγο για δανειολήπτες και οι οποίοι δικαιώθηκαν προκειμένου ο τόκος των οφειλών τους να υπολογίζεται στη μηνιαία δόση και όχι στο σύνολό τους, όπως έγραψε το dikastiko.gr

«Η απόφαση αυτή είναι, πρωτίστως, μια νίκη των αδύναμων απέναντι στους ισχυρούς. Μια νίκη της κοινωνικής δικαιοσύνης απέναντι στη χρηματοοικονομική ισχύ. Μια υπενθύμιση ότι η έννομη τάξη δεν ανέχεται ερμηνείες που μετατρέπουν την προστασία σε παγίδα και τη δικαστική ρύθμιση σε νέο μηχανισμό επιβάρυνσης» τονίζει ο κ. Λυρίτσης για τη δικαίωση οφειλετών.

«Η σημερινή απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου αποτελεί ένα βαθιά θεσμικό και ταυτόχρονα κοινωνικό ορόσημο. Δεν πρόκειται απλώς για μια ακόμη ερμηνευτική κρίση, αλλά για μια απόφαση με πραγματικό αποτύπωμα στη ζωή χιλιάδων πολιτών, που για χρόνια δοκιμάστηκαν από την υπερχρέωση και βρήκαν στον ν. 3869/2010 το τελευταίο καταφύγιο προστασίας και αξιοπρέπειας» ανέφερε.

Και πρόσθεσε πως «με ευρύτατη πλειοψηφία και τη σαφή τοποθέτησή του στο ζήτημα του εκτοκισμού των δικαστικών αποφάσεων υπαγωγής, το Ανώτατο Δικαστήριο επιβεβαιώνει ότι οι ρυθμίσεις του νόμου Κατσέλη δεν μπορούν να απογυμνωθούν εκ των υστέρων από το κοινωνικό τους περιεχόμενο. Επιβεβαιώνει ότι η δικαστική προστασία δεν είναι τυπική υπόσχεση, αλλά ουσιαστική εγγύηση – και ότι το κράτος δικαίου δεν λειτουργεί επιλεκτικά υπέρ των ισχυρών».

Αναλυτικά όσα ακανοίνωσε ο Δ. Λυρίτσης για δικαίωση οφειλετών

Η σημερινή απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου αποτελεί ένα βαθιά θεσμικό και ταυτόχρονα κοινωνικό ορόσημο. Δεν πρόκειται απλώς για μια ακόμη ερμηνευτική κρίση, αλλά για μια απόφαση με πραγματικό αποτύπωμα στη ζωή χιλιάδων πολιτών, που για χρόνια δοκιμάστηκαν από την υπερχρέωση και βρήκαν στον ν. 3869/2010 το τελευταίο καταφύγιο προστασίας και αξιοπρέπειας.

Με ευρύτατη πλειοψηφία και τη σαφή τοποθέτησή του στο ζήτημα του εκτοκισμού των δικαστικών αποφάσεων υπαγωγής, το Ανώτατο Δικαστήριο επιβεβαιώνει ότι οι ρυθμίσεις του νόμου Κατσέλη δεν μπορούν να απογυμνωθούν εκ των υστέρων από το κοινωνικό τους περιεχόμενο. Επιβεβαιώνει ότι η δικαστική προστασία δεν είναι τυπική υπόσχεση, αλλά ουσιαστική εγγύηση – και ότι το κράτος δικαίου δεν λειτουργεί επιλεκτικά υπέρ των ισχυρών.

Η απόφαση αυτή είναι, πρωτίστως, μια νίκη των αδύναμων απέναντι στους ισχυρούς. Μια νίκη της κοινωνικής δικαιοσύνης απέναντι στη χρηματοοικονομική ισχύ. Μια υπενθύμιση ότι η έννομη τάξη δεν ανέχεται ερμηνείες που μετατρέπουν την προστασία σε παγίδα και τη δικαστική ρύθμιση σε νέο μηχανισμό επιβάρυνσης.

Ιδιαίτερη μνεία αξίζει στον ρόλο των Δικηγορικών Συλλόγων και της δικηγορικής κοινότητας, που με επιμονή, θεσμική σοβαρότητα και νομική επάρκεια ανέδειξαν το ζήτημα, το στήριξαν μέχρι τέλους και υπερασπίστηκαν όχι απλώς μια νομική άποψη αλλά μια κοινωνική ανάγκη. Η σημερινή εξέλιξη επιβεβαιώνει ότι όταν οι θεσμοί λειτουργούν συλλογικά και με συνέπεια, μπορούν να ανακόψουν ακόμη και τις πιο άνισες συγκρούσεις.

Σε προσωπικό επίπεδο, η απόφαση αυτή συνιστά και μια βαθιά δικαίωση. Δικαίωση της επιμονής στο δίκαιο, της πίστης ότι η νομική επιχειρηματολογία έχει νόημα ακόμη και όταν συγκρούεται με κατεστημένες αντιλήψεις και ισχυρά συμφέροντα. Κυρίως, όμως, δικαίωση όλων εκείνων των δανειοληπτών που εμπιστεύθηκαν τη Δικαιοσύνη και περίμεναν – συχνά για χρόνια – να επιβεβαιωθεί ότι δεν είχαν άδικο να ελπίζουν.

Η σημερινή απόφαση υπενθυμίζει κάτι απλό αλλά θεμελιώδες: ότι το δίκαιο, όταν υπηρετείται με συνέπεια, αντοχή και θεσμική ευθύνη, μπορεί ακόμη να νικά.

Οφείλω δημόσιες ευχαριστίες και θερμά συγχαρητήρια στους συναδέλφους δικηγόρους και πανεπιστημιακούς δασκάλους με τους οποίους συμπαρασταθήκαμε στη δίκη εκπροσωπώντας τους Δικηγορικούς Συλλόγους: τους κ.κ. Στέλιο Σταματόπουλο, Ιωάννη Δεληκωστόπουλο, Δημήτριο Σκαρίπα και Παναγιώτη Νικολόπουλο, καθώς και τους καθηγητές Γεώργιο Μεντή και Δημήτριο Αυγητίδη, οι οποίοι συνέδραμαν καθοριστικά, συντάσσοντας δύο εξαιρετικές και υψηλού επιστημονικού επιπέδου γνωμοδοτήσεις, που αποτέλεσαν τη βάση του νομικού μας συλλογισμού.

Ιδιαίτερη μνεία οφείλω στις δικηγόρους και άμεσες συνεργάτιδές μου στο κρίσιμο ζήτημα της ερμηνείας, Ιωάννα Μπενία και Αγγελική Τσοπάνη, χωρίς τη συμβολή των οποίων η προσπάθεια αυτή δεν θα είχε την ίδια συνοχή.

Ξεχωριστή και οφειλόμενη αναφορά αξίζει στην κα Λούκα Κατσέλη, η οποία συνέδεσε ιστορικά το όνομά της με τον ν. 3869/2010 και, ενόψει της κρίσιμης δίκης, προέβη σε δημόσια δήλωση στήριξης των νομικών μας ισχυρισμών, υπό την ιδιότητά της ως ιστορικού νομοθέτη..

Τίποτα, ωστόσο, δεν θα μπορούσε να προχωρήσει χωρίς τη σαφή και αποφασιστική συναίνεση της τότε ηγεσίας της Ολομέλειας των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων, και ιδίως του τ. Προέδρου Δημητρίου Βερβεσού, του Προέδρου Ηλία Κλάππα, του Προέδρου Δημήτρη Φινοκαλιώτη, της τ. Προέδρου Χριστίνας Τσέτσου, του τ. Προέδρου Αθανάσιου Ζούπα καθώς και των λοιπών Προέδρων που στήριξαν θεσμικά και ουσιαστικά αυτή την κοινή μάχη.

The post Άρθρο του Δ.Λυρίτση στο dikastiko.gr για τη δικαίωση των οφειλετών στον Άρειο Πάγο first appeared on Υπερχρεωμένα Νοικοκυριά | Δημήτριος Λυρίτσης - Δικηγόρος - Δημήτριος Λυρίτσης Δικηγόρος.

Σημαντική εξέλιξη για εκατοντάδες χιλιάδες δανειολήπτες σηματοδοτεί η σημερινή (05/02) απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, που αφορά τον τρόπο εκτοκισμού των «κόκκινων» δανείων στο πλαίσιο του νόμου Κατσέλη.

Η πλήρης Ολομέλεια του Ανώτατου Δικαστηρίου αποφάσισε κατά πλειοψηφία (35–12) ότι ο τόκος στα ρυθμισμένα «κόκκινα» δάνεια πρέπει να υπολογίζεται επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνολικού κεφαλαίου της οφειλής. Με αυτόν τον τρόπο, κλείνει οριστικά ένα ζήτημα που είχε προκαλέσει αντικρουόμενες πρακτικές και δικαστικές κρίσεις τα προηγούμενα χρόνια.

Η συγκεκριμένη απόφαση δημιουργεί δεδικασμένο και επηρεάζει περίπου 250.000 δικαστικές αποφάσεις που έχουν εκδοθεί για την προστασία της πρώτης κατοικίας, προσφέροντας ουσιαστική οικονομική ανάσα, όπως εξηγεί ο δικηγόρος, Δημήτρης Λυρίτσης, ειδικός σε θέματα «κόκκινων» δανείων, κάνοντας λόγο για «μία ιστορική στιγμή», σε συνέντευξη στο Newsbomb.

«Η νομική θέση των δανειοληπτών ήταν ότι ο τόκος πρέπει να υπολογίζεται σε κάθε μηνιαία δόση, όπως ακριβώς προβλέπουν οι αποφάσεις του νόμου Κατσέλη. Αντίθετα, οι πιστωτές και τα funds υποστήριζαν ότι το επιτόκιο έπρεπε να επιβάλλεται επί του συνολικού κεφαλαίου», υπενθυμίζει αρχικά.

Το εφαρμοζόμενο επιτόκιο είναι το μέσο κυμαινόμενο για στεγαστικά δάνεια, με βάση τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, που διαμορφώνεται κοντά στο 5%.

Παράδειγμα

Αυτή η απόκλιση οδηγούσε σε τεράστια επιβάρυνση των δανειοληπτών. «Σε οφειλή 100.000 ευρώ, ο υπολογισμός του τόκου επί του συνολικού κεφαλαίου μπορούσε να ανεβάσει το ποσό των τόκων έως και 45.000 ευρώ. Αντίθετα, με τον τόκο να υπολογίζεται επί της μηνιαίας δόσης, το συνολικό κόστος περιορίζεται σε περίπου 5.000 ευρώ», σύμφωνα με τον κ. Λυρίτση.

Υποχρέωση συμμόρφωσης των funds

Η απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου δεσμεύει πλέον όλους τους πιστωτές, συμπεριλαμβανομένων των funds, που οφείλουν να επαναπροσδιορίσουν τις απαιτήσεις τους, σύμφωνα με το νέο πλαίσιο. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, οι δανειολήπτες διατηρούν το δικαίωμα να προσφύγουν εκ νέου στη Δικαιοσύνη.

Τα επόμενα βήματα περιλαμβάνουν τη σύνταξη και τη δημοσίευση της απόφασης, η οποία αναμένεται έως το τέλος του μήνα, όπως εκτιμά ο κ. Λυρίτσης. Αμέσως μετά, θα πρέπει να εκκινήσουν οι διαδικασίες συμμόρφωσης από τους πιστωτές.

The post Ο Δημήτριος Λυρίτσης εξηγεί τον τρόπο που θα υπολογίζεται ο τόκος που αφορά τις ρυθμίσεις οφειλών των δανειοληπτών που έχουν υπαχθεί στο νόμο Κατσέλη, μετά την απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου first appeared on Υπερχρεωμένα Νοικοκυριά | Δημήτριος Λυρίτσης - Δικηγόρος - Δημήτριος Λυρίτσης Δικηγόρος.

Σε ένα από τα κρισιμότερα νομικά και κοινωνικά ορόσημα των τελευταίων ετών εξελίσσεται η σημερινή ημέρα καθώς η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου συνέρχεται σε διάσκεψη για να λάβει την τελική απόφαση σχετικά με τον τρόπο εκτοκισμού των δόσεων στις δικαστικές ρυθμίσεις του νόμου «Κατσέλη» (3869/2010).

Η κρίση του Ανώτατου Δικαστηρίου αφορά άμεσα τη βιωσιμότητα περισσότερων από 300.000 δανειοληπτών, των οποίων η οικονομική καθημερινότητα εξαρτάται από το αν η δικαστική τους ρύθμιση θα παραμείνει λειτουργική ή αν θα μετατραπεί σε μια νέα, δυσβάσταχτη επιβάρυνση.

Το διακύβευμα που τέθηκε υπό το πρίσμα της Ολομέλειας, κατόπιν προδικαστικού ερωτήματος του Ειρηνοδικείου Ιωαννίνων, αγγίζει τον πυρήνα της φιλοσοφίας του «νόμου Κατσέλη»: θα υπολογίζεται το επιτόκιο επί του συνολικού υπολοίπου της οφειλής ή αποκλειστικά επί της κάθε μηνιαίας δόσης που ορίστηκε δικαστικά; Η διαφορά στην πράξη είναι χαοτική καθώς ο εκτοκισμός επί του συνόλου του κεφαλαίου σε βάθος χρόνου μπορεί να οδηγήσει σε σωρευτικές επιβαρύνσεις που ακυρώνουν το ευεργέτημα της προστασίας.

Τόκοι για Νόμο Κατσέλη: Το σκεπτικό της Γ. Αδειλίνη και η εισήγηση Σ. Πλαστήρα

Οι μέχρι τώρα ενδείξεις από το εσωτερικό του Ανώτατου Δικαστηρίου δημιουργούν κλίμα αναμονής για μια απόφαση με κοινωνικό πρόσημο. Πληροφορίες αναφέρουν ότι ο αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου, Σωτήρης Πλαστήρας, στην εισήγησή του τάσσεται υπέρ της λύσης που ευνοεί τους δανειολήπτες, προτείνοντας ο υπολογισμός των τόκων να περιορίζεται στη μηνιαία δόση και όχι επί του συνολικού κεφαλαίου της οφειλής.

Η θέση αυτή έρχεται να ευθυγραμμιστεί με την τοποθέτηση της τέως Εισαγγελέως του Αρείου Πάγου, Γεωργίας Αδειλίνη, η οποία έχει αναπτύξει ένα στέρεο νομικό σκεπτικό υπέρ των οφειλετών. Η κυρία Αδειλίνη έχει υπογραμμίσει ότι ο νόμος 3869/2010 δεν αποτελεί μια απλή τροποποίηση τραπεζικών όρων, αλλά μια «δικαιοπλαστική» παρέμβαση του κράτους που ανασυντάσσει τη σχέση δανειστή-οφειλέτη από μηδενική βάση.

Σύμφωνα με την τέως Εισαγγελέα, το δικαστήριο καθορίζει το σύνολο των όρων αποπληρωμής, συμπεριλαμβανομένης της μηνιαίας δόσης, η οποία αποτελεί την «οροφή» και όχι τη βάση υπολογισμού.

«Βασικό κριτήριο συνιστά η διασφάλιση της αξιοπρεπούς διαβίωσης του οφειλέτη και της οικογένειάς του», σημείωσε χαρακτηριστικά, συμπληρώνοντας πως τυχόν αντίθετη ερμηνεία θα οδηγούσε στον εκ νέου εγκλωβισμό του δανειολήπτη σε υπέρογκες δόσεις, υπερβαίνουσες τις οικονομικές του δυνατότητες. Η κ. Αδειλίνη εξήγησε ότι η ρύθμιση αυτή αποσκοπεί στην αντιμετώπιση των σοβαρών κοινωνικών προβλημάτων της υπερχρέωσης και στην απαλλαγή των χρεών, ώστε οι πολίτες να επανενταχθούν στην οικονομική δραστηριότητα.

Το αξιακό διακύβευμα

Η σημερινή διάσκεψη καλείται να απαντήσει αν η δικαστική προστασία της πρώτης κατοικίας και της κοινωνικής συνοχής υπερτερεί των γενικών κανόνων της τραπεζικής τοκογονίας. Για τη νομική κοινότητα, το ζήτημα είναι πρωτίστως αξιακό. Αν γίνει δεκτός ο εκτοκισμός επί του κεφαλαίου, οι ρυθμίσεις που κράτησαν όρθια την κοινωνία σε συνθήκες βαθιάς κρίσης κινδυνεύουν να καταρρεύσουν, μετατρέποντας τη δικαστική δικαίωση σε κενό γράμμα. Επιπλέον, εκκρεμεί το κρίσιμο ερώτημα της αναδρομικότητας, δηλαδή αν η απόφαση θα αγγίξει και τις χιλιάδες ήδη εκτελούμενες αμετάκλητες αποφάσεις.

Σε αυτή τη θεσμική μάχη, οι δικηγορικοί σύλλογοι της χώρας ανέλαβαν πρωταγωνιστικό ρόλο, αναδεικνύοντας ότι η αποτελεσματικότητα της Δικαιοσύνης κρίνεται στην ικανότητά της να παραμένει κοινωνικά λειτουργική και να μην αποξενώνεται από τις πραγματικές ανάγκες των πολιτών.

Η τοποθέτηση του Δημητρίου Λυρίτση

Ο Δημήτριος Λυρίτσης, μέλος του Δ.Σ. του ΔΣΑ και μέλος της νομικής ομάδας των Δικηγορικών Συλλόγων που παρέστη στη δίκη, αποτυπώνει το μέγεθος του ζητήματος:

«Στον πυρήνα της εκκρεμότητας βρίσκεται το ερώτημα πώς και επί ποίου αντικειμένου υπολογίζεται ο τόκος στις αποφάσεις υπαγωγής στον ν. 3869/2010. Κατά την άποψη των δανειοληπτών, οι αποφάσεις αυτές δεν αναπαράγουν τη συμβατική σχέση δανείου, αλλά ανασυντάσσουν δικαστικά την ενοχή, θεμελιώνοντας ένα νέο, αυτοτελές καθεστώς καταβολών, αποκομμένο από τη λογική της τραπεζικής κερδοφορίας και προσαρμοσμένο στις πραγματικές δυνατότητες του οφειλέτη.

Υπό αυτό το πρίσμα τίθεται το πρώτο κρίσιμο ερώτημα στο οποίο καλείται να απαντήσει το Δικαστήριο: είναι επιτρεπτός ο εκτοκισμός επί του συνολικού “υπολοίπου οφειλής” ή μόνον ο υπολογισμός τόκου επί εκάστης καταβλητέας δόσης; Σε περίπτωση που γίνει δεκτό ότι ο τόκος υπολογίζεται επί της δόσης, ανακύπτει το δεύτερο, εξίσου κρίσιμο ζήτημα: αν ο τρόπος αυτός εκτοκισμού θα έχει αναδρομική εφαρμογή, επηρεάζοντας ήδη εκτελούμενες τελεσίδικες ή και αμετάκλητες δικαστικές ρυθμίσεις.

Για τους δανειολήπτες που υπήχθησαν στον ν. 3869/2010, η θετική δικαστική απόφαση δεν αποτέλεσε απλώς μία ευνοϊκή ρύθμιση, αλλά όρο κοινωνικής επιβίωσης. Επέτρεψε τη διάσωση της πρώτης κατοικίας, την αποφυγή του κοινωνικού αποκλεισμού και τη σταδιακή οικονομική επανένταξη ανθρώπων με αποδεδειγμένη αδυναμία. Ο τρόπος εκτοκισμού καθορίζει αν αυτή η προοπτική παραμένει ζωντανή ή αν μετατρέπεται εκ των υστέρων σε νέα παγίδα υπερχρέωσης.

Ένας εκτοκισμός που οδηγεί σε σωρευτική και δυσανάλογη επιβάρυνση, ιδίως σε μακροχρόνιες ρυθμίσεις, δημιουργεί τον κίνδυνο νέας αδυναμίας πληρωμής και ακυρώνει στην πράξη τον κοινωνικό σκοπό του νόμου. Ο ν. 3869/2010 θεσπίστηκε ως εγγύηση κοινωνικής συνοχής σε συνθήκες βαθιάς κρίσης και όχι ως προνόμιο. Η εφαρμογή του δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τον σκοπό του. Σε αντίθετη περίπτωση, η δικαστική προστασία υπονομεύεται εκ των υστέρων μέσω του τρόπου υπολογισμού των τόκων, και το πρόβλημα παύει να είναι τεχνικό και καθίσταται αξιακό, κοινωνικό, οικονομικό και τελικά πολιτικό.

Η απόφαση θα δείξει αν η ανώτατη δικαστική κρίση λαμβάνει υπόψη ότι οι ρυθμίσεις αυτές αφορούν εκατοντάδες χιλιάδες δικαστικές αποφάσεις που στήριξαν στην πράξη την προστασία της πρώτης κατοικίας και την κοινωνική ειρήνη.

Σε αυτό το κρίσιμο πλαίσιο, η παρέμβαση των δικηγορικών συλλόγων υπήρξε καθοριστική, αφού ανέλαβαν όλο το βάρος της νομικής εκπροσώπησης των δανειοληπτών στη δίκη αυτή. Η οργανωμένη δικηγορία έχει αναδείξει με συνέπεια ότι ο τρόπος εκτοκισμού αποτελεί παράγοντα επιτυχίας ή αποτυχίας των ίδιων των ρυθμίσεων. Πρόκειται για στάση που δεν υπερασπίζεται μόνο μεμονωμένους δανειολήπτες αλλά την ίδια τη λογική της ουσιαστικής δικαστικής προστασίας των ευάλωτων.

Η ενεργή συμμετοχή των συλλογικών θεσμών της δικηγορίας λειτουργεί ως θεσμική υπενθύμιση ότι η Δικαιοσύνη οφείλει να παραμένει προσβάσιμη, αποτελεσματική και κοινωνικά λειτουργική. Και ότι, ακόμη και σε στιγμές κρίσιμων επιλογών, μπορεί να επιβεβαιώσει τον ρόλο της ως πυλώνα ασφάλειας, εμπιστοσύνης και ελπίδας για την κοινωνία.»

The post Ο δικηγόρος Δημήτρης Λυρίτσης ως μέλος της νομικής ομάδας των Δικηγορικών Συλλόγων που παρέστη στη δίκη, για την απόφαση του Αρείου Πάγου για τον εκτοκισμό των αποφάσεων του ν.3869/2010 (νόμος Κατσέλη) first appeared on Υπερχρεωμένα Νοικοκυριά | Δημήτριος Λυρίτσης - Δικηγόρος - Δημήτριος Λυρίτσης Δικηγόρος.

Στον πυρήνα της εκκρεμότητας βρίσκεται το ερώτημα πώς και επί ποίου αντικειμένου υπολογίζεται ο τόκος στις αποφάσεις υπαγωγής στον ν. 3869/2010. Κατά την άποψη των δανειοληπτών, οι αποφάσεις αυτές δεν αναπαράγουν τη συμβατική σχέση δανείου, αλλά ανασυντάσσουν δικαστικά την ενοχή, θεμελιώνοντας ένα νέο, αυτοτελές καθεστώς καταβολών, αποκομμένο από τη λογική της τραπεζικής κερδοφορίας και προσαρμοσμένο στις πραγματικές δυνατότητες του οφειλέτη.

The post Ο δικηγόρος Δημήτρης Λυρίτσης για την απόφαση του Αρείου Πάγου για τον εκτοκισμό των αποφάσεων του ν.3869/2010. first appeared on Υπερχρεωμένα Νοικοκυριά | Δημήτριος Λυρίτσης - Δικηγόρος - Δημήτριος Λυρίτσης Δικηγόρος.

The post Εισήγηση του Δημητρίου Λυρίτση ως μέλος του Δ.Σ. ΔΣΑ, με θέμα: «Η διαχρονική συμβολή και παρέμβαση του ΔΣΑ στην προστασία των ευάλωτων νοικοκυριών» στην Εκδήλωση ΔΣΑ με θέμα «Επίκαιρα ζητήματα του δικαίου αφερεγγυότητας», 14.11.2022 first appeared on Υπερχρεωμένα Νοικοκυριά | Δημήτριος Λυρίτσης - Δικηγόρος - Δημήτριος Λυρίτσης Δικηγόρος.

The post ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΟΔΩΝ ΑΝΑΣΤΟΛΗΣ ΠΡΟΘΕΣΜΙΩΝ ν. 4745/20 first appeared on Υπερχρεωμένα Νοικοκυριά | Δημήτριος Λυρίτσης - Δικηγόρος - Δημήτριος Λυρίτσης Δικηγόρος.

Με το άρθρο 1 του ν. 4745/2020 τροποποιείται ο ν. 3869/2010 και προστίθενται μετά το άρθρο 4 του ν. 3869/2010 τα άρθρα 4Α έως 4Κ για την επιτάχυνση της εκδίκασης εκκρεμών υποθέσεων υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων.

Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση του ν. 4745/2020 για την επιτάχυνση της εκδίκασης εκκρεμών υποθέσεων του ν. 3869/2010 με την προβλεπόμενη σε αυτόν διαδικασία επιδιώκεται, κατόπιν διαπίστωσης ότι εκκρεμεί η συζήτηση μετά την 1^η-1-2021 άνω των 40.000 αιτήσεων, με τη συζήτησή τους να έχει προσδιοριστεί σε πολλές περιπτώσεις σε απώτατο χρόνο, η επιτάχυνση της διαδικασίας συζήτησής τους προκειμένου να εκκαθαρισθούν τα πινάκια, να καθιερωθεί η υποβολή της αίτησης επαναπροσδιορισμού μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας προς διευκόλυνση των ενδιαφερομένων και εξοικονόμηση δαπανών και να εφαρμοστεί το δικονομικό πρότυπο  της νέας τακτικής διαδικασίας του ν. 4335/2015 με την κάμψη της υποχρεωτικής προφορικότητας.

Με τον τρόπο αυτό όμως μετατίθεται στον αιτούντα η ευθύνη διόρθωσης παθογενειών του δικαστικού συστήματος εξαιτίας των οποίων αφενός υφίστανται καθυστερήσεις στην εκδίκαση των αιτήσεων και στην έκδοση δικαστικών επ’ αυτών αποφάσεων αφετέρου δεν επετεύχθη ο οίκοθεν επαναπροσδιορισμός της συζήτησης των αιτήσεων σύμφωνα με το άρθρο 1 παρ. 4 του Ν. 3869/2010, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει με τις παραγράφους 3 και 4 της υποπαραγράφου Α4 του άρθρου 2 του Ν. 4336/2015.

Περαιτέρω, η βαρύτητα της συνέπειας εκ της ακόμη και ακούσιας μη υποβολής της σχετικής αίτησης, της μη κοινοποίησης της αίτησης εντός προθεσμίας τριάντα ημερών από την κατάθεσή της και της μη κατάθεσης από άπαντες τους διαδίκους εντός  εξήντα ημερών από την κατάθεση της αίτησης επαναπροσδιορισμού ή της εκπρόθεσμης κατάθεσης προτάσεων τυγχάνει δυσανάλογη με τους ως άνω επικαλούμενους στόχους.

Η αντιμετώπιση μιας αίτησης ρύθμισης των οφειλών ως μηδέποτε ασκηθείσας σε περίπτωση μη τήρησης των προβλεπόμενων για την κατάθεση και την κοινοποίηση της αίτησης επαναπροσδιορισμού προθεσμιών καθώς και σε περίπτωση μη κατάθεσης από άπαντες τους διαδίκους εντός προθεσμίας ημερών από την κατάθεση της αίτησης επαναπροσδιορισμού ή εκπρόθεσμης κατάθεσης προτάσεων προσδίδει στο σύστημα τιμωρητικό σε βάρος του οφειλέτη χαρακτήρα, που υφίσταται τις δυσμενείς συνέπειες της μη ολοκλήρωσης των ως άνω ακόμη και για λόγο ευρισκόμενο εκτός της σφαίρας επιρροής του της διαδικασίας. Υπέρ του εν λόγω συμπεράσματος συνηγορεί και η κατ’ απόκλιση από τις διατάξεις του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας πρόβλεψη δυνατότητας άσκησης έφεσης  μέσα σε προθεσμία έξι (6) μηνών από τη δημοσίευση της απόφασης, σε περίπτωση μη κοινοποίησης αυτής. Η διαμόρφωση μιας ειδικής και ιδιαίτερα αυστηρής διαδικασίας που αποκλίνει από τις γενικές διατάξεις άνευ συγκεκριμένης αιτίας, πέραν των ζητημάτων συνταγματικότητας που δημιουργεί και που αναλύονται κατωτέρω, αποτυπώνει τη δυσμενή αντιμετώπιση των αιτούντων δικαστική προστασία στο πλαίσιο του ν. 3869/2010. 

Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ «ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΚΑΚΟΠΛΗΡΩΤΗ»

Χαρακτηριστική τυγχάνει η χρήση στην αιτιολογική έκθεση της έννοιας του «στρατηγικού κακοπληρωτή», τίθεται δε ρητά ως στόχος με τις ως άνω ρυθμίσεις ο διαχωρισμός του φέροντος την εν λόγω ιδιότητα από τους καλόπιστους δανειολήπτες και η άρση της οιασδήποτε προστασίας απολαμβάνει. Ο εν λόγω αδόκιμος νομικά όρος ανήκει στη σημειολογία και φρασεολογία των πιστωτικών ιδρυμάτων, συνιστά αξιολογική κρίση που φέρει συγκεκριμένη χροιά και αποτυπώνει συγκεκριμένη αντίληψη, ενώ ουδέποτε υιοθετήθηκε νομολογιακά και ουδέποτε χρησιμοποιήθηκε στις  εκδοθείσες  μέχρι σήμερα δικαστικές αποφάσεις.

Η νομιμοποίηση ενός τέτοιου όρου και η υποχρέωση συμπλήρωσης συγκεκριμένων στοιχείων στην αίτηση επαναπροσδιορισμού (δήλωση πρώτου έτους ανάληψης δανειακής υποχρέωσης, των εμπραγμάτως ασφαλισμένων απαιτήσεων ή του έτους ανάληψης της υψηλότερης δανειακής υποχρέωσης) δημιουργούν την εικόνα μιας προσπάθειας εκ των προτέρων κατηγοριοποίησης των υποθέσεων και καθιστούν υπαρκτό τον κίνδυνο προκατειλημμένης αντιμετώπισής τους βάσει στοιχείων που μέχρι τώρα αποτελούσαν αντικείμενο της αποδεικτικής διαδικασίας και εξετάζονταν στο πλαίσιο του γράμματος και του πνεύματος του νόμου με σκοπό την επίλυση ενός σοβαρού κοινωνικού ζητήματος σύμφωνα με τις επιταγές ενός σύγχρονου κοινωνικού κράτους δικαίου.

Οι σχετικές ρυθμίσεις άλλωστε δεν εισάγουν καινοτομία ικανή να αποτρέψει τους φερόμενους ως «στρατηγικά κακοπληρωτές» οφειλέτες, αφού η άρση του τραπεζικού απορρήτου με την οποία συνδέεται, ως αναφέρεται και στη με αριθ. 36/2020 γνωμοδότηση της Διοικητικής Ολομέλειας του Αρείου Πάγου η δυνατότητα διαχωρισμού των οφειλετών στις αναφερόμενες στην αιτιολογική έκθεση του ν. 4745/2020 κατηγορίες έχει ήδη συντελεστεί με την παρ. 1 του άρθρου  58 του ν. 4549/2018 δυνάμει της οποίας «1. Στο πρώτο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 4 του ν. 3869/2010 προστίθενται περιπτώσεις γ` και δ` ως εξής: «γ) δήλωση του οφειλέτη ότι παρέχει άδεια σε οποιοδήποτε πιστωτικό ίδρυμα, στην ημεδαπή ή στην αλλοδαπή, να διαβιβάζει, έως τη συζήτηση της αίτησης, στους πιστωτές κατά των οποίων στρέφεται η αίτηση, την κίνηση των τραπεζικών του λογαριασμών και των λοιπών τραπεζικών προϊόντων (άρση τραπεζικού απορρήτου του άρθρου 1 του ν. 1059/1971, Α` 270) για τη χρονική περίοδο από πέντε (5) έτη πριν την άσκηση της αίτησης έως την ημέρα της συζήτησής της, καθώς και ότι παρέχει άδεια προς τους πιστωτές, κατά των οποίων στρέφεται η αίτηση, να προβαίνουν αποκλειστικά για το σκοπό δικαστικής και εξώδικης διαχείρισης της αίτησης σε επεξεργασία και ανταλλαγή των δεδομένων που κατέχουν ή λαμβάνουν από τα πιστωτικά ιδρύματα»

ΘΕΣΗ ΠΛΗΘΟΥΣ ΤΥΠΙΚΩΝ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΩΝ

Η διαδικασία τυγχάνει αφενός ιδιαίτερα τυπική, καθώς απαιτείται η συγκέντρωση πλήθους στοιχείων μη ευρισκόμενων πάντα στη διάθεση του οφειλέτη (στοιχεία συζύγου και τέκνων, δανειακές συμβάσεις προκειμένου να εξακριβωθεί ο χρόνος λήψης του πρώτου δανείου ή πιστοποιητικό βαρών προκειμένου να προσδιορισθεί η εμπραγμάτως ασφαλισμένη απαίτηση, φορολογικά στοιχεία από την αρμόδια Δημόσια Οικονομική Υπηρεσία) αφετέρου αυστηρή και σύνθετη, λόγω πρόβλεψης πλήθους στενών χρονικών περιθωρίων (υποβολής αίτησης επαναπροσδιορισμού, κοινοποίησης της πράξης κατάθεσης, υποβολής προτάσεων) από την κατάθεση της αίτησης επαναπροσδιορισμού μέχρι και τη συζήτηση της αίτησης ρύθμισης των οφειλών.     

Το άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγματος παραβιάζεται αν αυστηρώς απορρίπτεται το αίτημα δικαστικής προστασίας με το επιχείρημα ότι δεν πληρούνται τόσες και τέτοιες αυστηρές προϋποθέσεις καθώς: «η αίτηση για παροχή έννομης προστασίας δεν μπορεί να εξαντλείται στη  διερεύνηση  δικονομικών μόνο όρων  και προϋποθέσεων του παραδεκτού της». Προς την ίδια κατεύθυνση η νομολογία ορίζει ότι: «στόχος της δίκης πρέπει να είναι πάντοτε η έκδοση απόφασης επί της ουσίας και οι διαδικαστικές προϋποθέσεις πρέπει να έχουν σκοπό να εξασφαλίσουν την ομαλή και απρόσκοπτη ροή της διαδικασίας και να αποτελούν εγγυήσεις ορθής δικαστικής απόφασης».

Η υποχρέωση προσκόμισης πλήθους εγγράφων μη ευρισκόμενων πάντα στη διάθεση του οφειλέτη και τήρησης  πλήθους αυστηρών προθεσμιών με κίνδυνο να θεωρηθεί η αίτηση ρύθμισης των οφειλών ως μηδέποτε ασκηθείσα σε περίπτωση μη τήρησης κάποιας εξ αυτών οδηγεί ουσιαστικά σε ακύρωση της αξιούμενης δικαστικής προστασίας όταν χωρίς υπαιτιότητα είναι αδύνατη η ανταπόκριση του αιτούντος στα ως άνω.

Δεν αποκλείεται στον κοινό νομοθέτη σαφώς η δυνατότητα θέσπισης δικονομικών προϋποθέσεων για την παροχή προστασίας από τα δικαστήρια και την πρόοδο της δίκης, αρκεί οι σχετικές ρυθμίσεις να συνάπτονται με τη λειτουργία των δικαστηρίων και την ανάγκη αποτελεσματικής απονομής της δικαιοσύνης καθώς και να μην επέρχεται  κατάλυση ή υπέρμετρος περιορισμός του δικαιώματος του αιτούντος τη δικαστική προστασία.

Στην προκειμένη όμως περίπτωση η πληθώρα των προβλεπόμενων προϋποθέσεων και  ο βαθμός επιβάρυνσης του αιτούντος οφειλέτη, η βαρύτητα των συνεπειών εκ της μη ανταπόκρισης σε κάποια εξ αυτών και η αυξημένη πιθανότητα μη επίτευξης του επιδιωκόμενου με τις συγκεκριμένες ρυθμίσεις στόχου κατά τα ως άνω και κατωτέρω αναφερόμενα τόσο ως προς το διαχωρισμό των οφειλετών όσο και ως προς την επιτάχυνση εκδίκασης των υποθέσεων καθιστούν σαφές ότι δεν είναι συνταγματικά ανεκτό να εξαρτάται το παραδεκτό της αίτησης από την προσκόμιση αποδεικτικών εγγράφων ή την άνευ βεβαιότητας συμπλήρωση στοιχείων, των οποίων η εξασφάλιση εξαρτάται από την ανταπόκριση τρίτων της αίτησης επαναπροσδιορισμού. 

ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΗ ΙΣΧΥΣ ΔΥΟ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΚΑΘΕΣΤΩΤΩΝ ΕΚΔΙΚΑΣΗΣ ΑΙΤΗΣΕΩΝ ν. 3869/2010 ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΣΕ ΕΚΚΡΕΜΕΙΣ ΔΙΚΕΣ

Ο επαναπροσδιορισμός  αφορά τις εκκρεμείς σε πρώτο βαθμό αιτήσεις που έχουν προσδιορισθεί να συζητηθούν – είτε πρόκειται για αρχική δικάσιμο ή μετά από αναβολή ή μετά από ματαίωση της υπόθεσης –  μετά την 15-6-2021.    

Το εν λόγω χρονικό όριο καθιστά σαφή την ταυτόχρονη ισχύ δύο διαφορετικών καθεστώτων διαχείρισης και εκδίκασης αιτήσεων α. 4 παρ. 1 ν. 3869/2010. Κριτήριο αποτελεί ο χρόνος προσδιορισμού συζήτησης της αίτησης του ν. 3869/2010 που εξαρτάται  και από τον αριθμό των υποθέσεων εκάστου Ειρηνοδικείου αλλά και από τη σημείωση απρόβλεπτων συμβάντων (αναστολή δικαστικών ενεργειών, στάσεις εργασίας, αποχές πληρεξουσίων δικηγόρων), με αποτέλεσμα να καθίσταται σαφής η διαφορετική αντιμετώπιση οφειλετών που εκκίνησαν ταυτόχρονα τη διαδικασία ρύθμισης των οφειλών τους, πλην όμως η αίτηση ορισμένων εξ αυτών προσδιορίστηκε εν τέλει να συζητηθεί μετά τη 15^η-6-2020 για λόγους σε πλήθος περιπτώσεων ευρισκόμενους απολύτως εκτός της σφαίρας επιρροής τους.

Κομβική αλλαγή αποτελεί η εφαρμογή στις προσδιορισθείσες να συζητηθούν μετά τη 15^η-6-2021 αιτήσεις του δικονομικού προτύπου της νέας τακτικής διαδικασίας  του ν. 4335/2015  με την κάμψη της υποχρεωτικής προφορικότητας. Η κατ΄ ουσίαν κατάργηση της προφορικής διαδικασίας στερεί από τη διαδικασία τη ζωντάνια που θα έπρεπε να χαρακτηρίζει μια διαδικασία που φέρει κοινωνικό βάρος και δημιουργεί τον κίνδυνο τεχνοκρατικής, βάσει και των εγγράφων που ορίζονται ως απαραίτητα προ κατάθεση με την υποβολή των προτάσεων, αντιμετώπισης των υποθέσεων, που πιθανότατα θα στερούνται της μέχρι σήμερα ισχύουσας εξατομικευμένης διαχείρισης. Επιπλέον καταργείται η εφαρμογή των άρθρων 745 και 751 ΚΠολΔ και η ως εκ τούτου ισχύουσα στις μέχρι σήμερα εκδικασθείσες υποθέσεις και σε όσες εκδικαστούν έως την 15^η-6-2021 δυνατότητα συμπλήρωσης και διόρθωσης με τις προτάσεις, στο δε ειρηνοδικείο και προφορικά κατά τη συζήτηση στο ακροατήριο (άρθ. 115 παρ. 3 ΚΠολΔ) εκείνων των στοιχείων της αίτησης που αναφέρονται στο άρθρο 747 παρ. 2 ΚΠολΔ, επομένως και του αιτήματος αυτής (βλ. ΑΠ 1131/87 ΝοΒ 36-1601-02 πλειοψηφία, ΕφΑΘ 2735/00, 4462/02, 2188/08 ΤΝΠ-ΝΟΜΟΣ, και Π. Αρβανιτάκη στον ΚΠολΔ. Κεραμέα -Κονδύλη -Νίκα, υπ` άρθρο 747,αριθ. 7, βλ. και υπ’ αριθ. 121/2012 Απόφαση ΕΙΡ ΚΟΡΙΝΘ.). Η εν λόγω κατάργηση αντιτίθεται στο σκοπό θέσπισης του ν. 3869/2010 που καθόρισε την αρχικά εφαρμοστέα διαδικασία. Η προσαρμογή των υποχρεώσεων του αιτούντος οφειλέτη στις εκάστοτε υφιστάμενες οικονομικές δυνατότητες προκειμένου να εξασφαλισθεί η μέσω ρύθμισης των οφειλών επανάκτηση της οικονομικής ελευθερίας και η επανένταξη στην οικονομική και κοινωνική ζωή επιτυγχάνεται μέσω της εκουσίας δικαιοδοσίας, στις δίκες της οποίας δε γίνεται δεσμευτική διάγνωση εννόμων σχέσεων, όπως ισχύει στις διαγνωστικές δίκες της αμφισβητούμενης δικαιοδοσίας αλλά διατάσσονται τα κατάλληλα ρυθμιστικά μέτρα σε σχέση με τη νομική κατάσταση και λειτουργία φυσικού προσώπου.  Σκοπός είναι η προσαρμογή των ρυθμιστικών μέτρων στις εκάστοτε μεταβαλλόμενες πραγματικές καταστάσεις προς πραγμάτωση του σκοπού της, προς επέλευση δηλαδή του ρυθμιστικού αποτελέσματος (ΕφΑθ 1639/07, ΑΠ 640/03 ΕλλΔνη45, 1347, Κ. Μπέη ΠολΔ άρθρο 758 παρ. 3 αρ. 16 σελ. 326 και 330). Προς επίτευξη ακριβώς του εν λόγω σκοπού ήταν δυνατή η προβολή έως την περάτωση της τελευταίας συζήτησης της αίτησης ενώπιον του αρμόδιου Ειρηνοδικείου πραγματικών ισχυρισμών και η αλλαγή του αιτήματος.

Πλέον διαμορφώνεται  μια ιδιότυπη διαδικασία με την ταυτόχρονη εφαρμογή διατάξεων της εκουσίας (εφαρμογή ανακριτικού συστήματος, αποκλεισμός όμως δυνατότητας προβολής ισχυρισμών κατ’ άρθρο 745 ΚΠολΔ και μεταβολής αιτήματος κατ’ άρθρο 751 ΚΠολΔ) και της τακτικής διαδικασίας (κάμψη υποχρεωτικής προφορικότητας και καθιέρωση της κατ’ εξαίρεση διαδικασίας εμμάρτυρης απόδειξης), εκ της οποίας δημιουργείται σύγχυση ως προς το εφαρμοστέο καθεστώς, δεδομένης και της μη ύπαρξης αντίστοιχης περίστασης  στο παρελθόν.

Η ταυτόχρονη ισχύς δύο καθεστώτων  αναπόφευκτα δημιουργεί δύο κατηγορίες οφειλετών και οδηγεί στην άνιση αντιμετώπισή τους κατά παράβαση του άρθρου 4 του Συντάγματος που κατοχυρώνει την ισότητα όλων ενώπιον του νόμου και την ισότητα του νόμου έναντι όλων των πολιτών υπό την έννοια ότι ο νομοθέτης δεσμεύεται, όταν ρυθμίζει ουσιωδώς όμοια πράγματα, σχέσεις ή καταστάσεις, που αφορούν περισσότερες κατηγορίες προσώπων, να μην εισάγει αδικαιολόγητες εξαιρέσεις και διακρίσεις, εκτός εάν αυτές επιβάλλονται από λόγους γενικότερου κοινωνικού ή δημοσίου συμφέροντος, που στην προκειμένη περίπτωση δεν ισχύουν λαμβανομένης υπόψη της περιγραφόμενης ως άνω και κατωτέρω δυσχέρειας εκπλήρωσης των περιγραφόμενων στην αιτιολογική έκθεση του ν. 4745/2020 στόχων ως προς την κατηγοριοποίηση των οφειλετών και την επίσπευση εκδίκασης των υποθέσεων.

Περαιτέρω η διαφοροποίηση της διαδικασίας σε εκκρεμείς αιτήσεις ρύθμισης των οφειλών αντίκειται στις συνταγματικές διατάξεις που καθιερώνουν διάκριση της νομοθετικής από τη δικαστική λειτουργία (Σ 26) και λειτουργική ανεξαρτησία των δικαστών (Σ 87) υπό την έκφανση της δικονομικής αναδρομής.

Προς αποφυγή μιας τέτοιας παραβίασης το άρθρο 12 εισαγωγικού νόμου του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας ορίζει ότι «στις δίκες που κατά την εισαγωγή του ΚΠολΔ είναι εκκρεμείς στον πρώτο βαθμό, οι διαδικαστικές πράξεις ρυθμίζονται από τις διατάξεις του, όσες όμως είχαν ενεργηθεί πριν από την εισαγωγή του ρυθμίζονται από το προγενέστερο δίκαιο». Ο Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας με σειρά άρθρων του (10, 45, 221 εδ. β’ ΚΠολΔ) και με ιδιαίτερη έμφαση τονίζει ότι απαγορεύεται μετά την επέλευση της εκκρεμοδικίας η νομοθετική μεταβολή της δικαιοδοσίας και αρμοδιότητας του δικαστηρίου που δικάζει.

Η νομοθετική μεταβολή της διαδικασίας σε εκκρεμείς δίκες βάσει του ν. 4745/2020 δημιουργεί το ζήτημα διερεύνησης του θεμιτού ή μη χαρακτήρα μιας τέτοιας πρόβλεψης. Στην εν λόγω προσπάθεια πρέπει να χρησιμοποιηθούν ως κατευθυντήριες οι ακόλουθες αρχές διαχρονικού αστικού δικονομικού δικαίου, οι οποίες περιέχονται στον εισνΚΠολΔ: 1. Η διατήρηση της αρμοδιότητας του δικαστηρίου που είχε την αρμοδιότητα κατά την έναρξη της εκκρεμοδικίας έως την κατάργησή της (εισνΚΠολΔ 9 § 2, πρβλ. άρθρα 10,45, 221 § 1 εδ. β’ ΠολΔ και άρθρο 8 § 1 Σ.), 2. Στις εκκρεμείς δίκες οι διαδικαστικές πράξεις ρυθμίζονται από το δίκαιο που ίσχυε ή ισχύει κατά το χρόνο άσκησης της καθεμιάς, όπως προβλέπει το άρθρο 12 εισνΚΠολΔ, 3. Η διατήρηση των δικονομικών δικαιωμάτων που ήδη έχουν αποκτηθεί από το χρονικό σημείο που αποκτήθηκαν και παρά την ενδεχόμενη κατάργηση της αφηρημένης ισχύος τους, 4. Η ενδεχόμενη ύπαρξη εξαιρέσεων των δύο προηγούμενων αρχών, στον εισνΚΠολΔ.

Η γενική αρχή διαχρονικού δικονομικού δικαίου κατά την οποία οι εκκρεμείς διαδικασίες συνεχίζονται με βάση το νεότερο δικονομικό νόμο έχει αποκλειστικώς το νόημα ότι η δίκη δεν είναι ενιαίο νομικό φαινόμενο, αλλά αλυσίδα από επί μέρους διαδικαστικές πράξεις, κάθε μια από τις οποίες ρυθμίζεται αυτοτελώς από τους κανόνες του δικονομικού δικαίου. Ως εκ τούτου η εν λόγω γενική αρχή δεν καλύπτει τη μεταβολή της αρμοδιότητας και της δικαιοδοσίας σε εκκρεμείς δίκες και άρα αναλογικά και της διαδικασίας, καθώς η όλη λογική της εν λόγω απαγόρευσης  είναι ότι ο δικονομικός νομοθέτης δε θα επεμβαίνει στην επέλευση ουσιαστικών συνεπειών. Περαιτέρω, η εν λόγω νομοθετική μεταβολή της διαδικασίας εκδίκασης των αιτήσεων ρύθμισης οφειλών επιφέρει στέρηση του δικονομικού δικαιώματος της υποχρεωτικής προφορικότητας που αποκτήθηκε κατά την κατάθεση της αίτησης, με αποτέλεσμα  να παραβιάζεται μία εκ των προαναφερόμενων αρχών του διαχρονικού αστικού δικονομικού δικαίου. Η απουσία ειδικής πρόβλεψης ως προς τη διαδικασία θα πρέπει να εκληφθεί περισσότερο ως παράλειψη του νομοθέτη που συνιστά νομοθετικό κενό, λόγω μη εμφάνισης μέχρι σήμερα σχετικής αναγκαιότητας και μη σημείωσης αντίστοιχου φαινόμενου αλλά και εξαιτίας της μοναδικότητας της προβλεπόμενης με το ν. 4745/2020 διαδικασίας.

ΑΡΣΗ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ

Περαιτέρω στο άρθρο 4Β ως προστέθηκε μετά το άρθρο 4 του ν. 3869/2010  με το άρθρο 1 του ν. 4745/2020 προβλέπεται ότι « 1. Η αίτηση επαναπροσδιορισμού υποβάλλεται αποκλειστικά μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης, με χρήση της ηλεκτρονικής πλατφόρμας της Ειδικής Γραμματείας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, μέσω πληρεξουσίου δικηγόρου και περιλαμβάνει … ε) δήλωση ότι ο αιτών συναινεί στην άρση του απορρήτου των τραπεζικών και φορολογικών του πληροφοριών, σύμφωνα με το άρθρο 17 του ν. 4174/2013 (Α` 170). Οι πιστωτές χρησιμοποιούν την ηλεκτρονική πλατφόρμα προς τον σκοπό άσκησης των δικαιωμάτων της περ. γ` της παρ. 2 του άρθρου 4 και των παρ. 2 και 3 του άρθρου 10, χωρίς να απαιτείται συνδρομή της εισαγγελικής αρχής, αν εκκρεμεί κατά των πιστωτών αίτηση του άρθρου 4». Η άρση του τραπεζικού απορρήτου του αιτούντος οφειλέτη ως προαναφέρθηκε δεν αποτελεί καινοτομία καθώς είχε ήδη προβλεφθεί στην παρ. 1 του άρθρου  58 του ν. 4549/2020. Καινοτομία όμως συνιστά η πρόβλεψη στο άρθρο 4Γ ως προστέθηκε μετά το άρθρο 4 του ν. 3869/2010  με το άρθρο 1 του ν. 4745/2020 άρσης του απορρήτου και ως προς τα στοιχεία του ή της συζύγου και των ανήλικων τέκνων από το φορολογικό μητρώο.

Συναίνεση όμως άρσης του προπεριγραφόμενου απορρήτου προβλέπεται μόνο για τον αιτούντα οφειλέτη και όχι για το/τη σύζυγο και τα τέκνα, με αποτέλεσμα η σχετική πρόβλεψη για τα εν λόγω πρόσωπα να είναι αντίθετη με τις σχετικές διατάξεις περί φορολογικού (17 του ν. 4174/2013) απορρήτου που συγκεκριμενοποιούν το περιεχόμενο των διατάξεων των άρθρων 1 παρ. 1 και 5 παρ. 1 του Συντάγματος. Ειδικότερα, στο άρθρο 17 παρ. 5 του ν. 4174/2013 ορίζεται ότι «Στοιχεία ή πληροφορίες σχετικά με το φορολογούμενο είναι δυνατόν να αποκαλύπτονται σε τρίτον κατόπιν αιτήσεως, με την έγγραφη συναίνεση του φορολογουμένου …». Η έλλειψη της σχετικής συναίνεσης καθιστά μη ανεκτή συνταγματικά την πρόβλεψη άρσης του φορολογικού απορρήτου του/της συζύγου και των τέκνων του αιτούντος οφειλέτη, πρόβλεψη που παραβιάζει και το συνταγματικά κατοχυρωμένο (9Α Σ) δικαίωμά τους στην προστασία των προσωπικών τους δεδομένων, αφού και στο άρθρο 6 παρ. 1 του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27^ης Απριλίου 2016 για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας  δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα προβλέπεται μεταξύ των προϋποθέσεων της επεξεργασίας η συναίνεση του υποκειμένου. Ουδεμία αναφορά γίνεται σε δήλωση συναίνεσης του/της συζύγου και των τέκνων του αιτούντος οφειλέτη, με αποτέλεσμα να μην πληρείται βασική προϋπόθεση άρσης του φορολογικού τους απορρήτου.

Άλλωστε ακόμη και αν προβλεπόταν δυνατότητα δήλωσης συναίνεσης των εν λόγω τρίτων προσώπων, τυχόν άρνηση παροχής συγκατάθεσης, δεδομένης της σαφούς έλλειψης υποχρεωτικότητας και εξαναγκασμού τους σε θετική δήλωση, θα εμπόδιζε την εξέλιξη της διαδικασίας και άρα θα περιόριζε το συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα της αναζήτησης δικαστικής προστασίας (Σ 20),  η απρόσκοπτη άσκηση του οποίου αποκλείει την εξάρτηση του δικαιώματος της δικαστικής προσφυγής και του παραδεκτού αυτής από τη συναίνεση ή τη σύμπραξη άλλου ιδιώτη και προϋποθέτει ότι ο κάθε ενδιαφερόμενος δικαστικής προστασίας θα μπορεί να ασκήσει το σχετικό του δικαίωμα ότε κι αν το κρίνει ο ίδιος.

ΠΡΟΣΚΟΜΙΣΗ ΕΓΓΡΑΦΩΝ ΤΡΙΤΩΝ

Περαιτέρω σύμφωνα με το άρθρο 4 Ζ που προστέθηκε στο άρθρο 4 του ν. 3869/2010 με  το άρθρο 1 του ν. 4745/2020 προσκομίζονται τα εξής έγγραφα: α) Βεβαίωση υποβολής αίτησης επαναπροσδιορισμού, η οποία χορηγείται αυτοματοποιημένα από την ηλεκτρονική πλατφόρμα, α) αντίγραφα εκκαθαριστικών σημειωμάτων ή πράξεις διοικητικού προσδιορισμού φόρου εισοδήματος, της αρμόδιας Δ.Ο.Υ., που καλύπτουν διάστημα τριών (3) ετών πριν από τη λήψη του πρώτου χρονικά δανείου, του οποίου ζητείται η ρύθμιση με την αίτηση ρύθμισης οφειλών, καθώς και ολόκληρο το διάστημα μέχρι την κατάθεση των προτάσεων, γ) τις εκδοθείσες πράξεις προσδιορισμού Ενιαίου Φόρου Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝ.Φ.Ι.Α.) των τελευταίων πέντε (5) ετών. Η τελευταία εκδοθείσα πράξη προσδιορισμού ΕΝ.Φ.Ι.Α. πρέπει να συνοδεύεται, κατά περίπτωση, είτε από υπεύθυνη δήλωση ότι δεν έχει υποβληθεί δήλωση στοιχείων ακινήτων (Ε9) μετά από αυτήν είτε από την υποβληθείσα, μετά από την έκδοση της πράξης προσδιορισμού ΕΝ.Φ.Ι.Α., δήλωση στοιχείων ακινήτων (Ε9), για τον ίδιο τον αιτούντα και για τον/την σύζυγό του ή το πρόσωπο με το οποίο έχει συνάψει σύμφωνο συμβίωσης, καθώς επίσης και για τα ανήλικα τέκνα του που διαθέτουν περιουσία.

Η προσκόμιση των εγγράφων του/της συζύγου και κυρίως αυτών που αφορούν την περιουσιακή κατάσταση μπορεί να είναι δυσχερής σε περίπτωση διάστασης και ως εκ τούτου στέρησης δυνατότητας πρόσβασης στις συγκεκριμένες πληροφορίες που είναι εξατομικευμένες για κάθε φορολογούμενο. Σε κάθε περίπτωση η υποχρέωση προσκόμισης εγγράφων τρίτου προσώπου  (ιδιώτη) από τον ενδιαφερόμενο για δικαστική προστασία (αιτούντα) και η εξάρτηση του δικαιώματος της δικαστικής προσφυγής και του παραδεκτού αυτής από τη συναίνεση ή τη σύμπραξη άλλου ιδιώτη αντίκειται  στο συνταγματικό δικαίωμα δικαστικής προστασίας (20 Σ), καθώς η απρόσκοπτη άσκηση του δικαιώματος δικαστικής προστασίας  προϋποθέτει ότι ο κάθε ενδιαφερόμενος δικαστικής προστασίας θα μπορεί να ασκήσει το σχετικό του δικαίωμα ότε κι αν το κρίνει ο ίδιος.

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΧΡΟΝΟΥ ΛΗΨΗΣ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΥ ΔΑΝΕΙΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΣΚΟΜΙΣΗ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΤΙΚΩΝ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΕΤΩΝ ΠΡΙΝ ΤΟΝ ΕΝ ΛΟΓΩ ΧΡΟΝΟ

 Το εν λόγω δικαίωμα περιορίζεται και από την πρόβλεψη υποχρέωσης προσκόμισης αντιγράφων εκκαθαριστικών σημειωμάτων ή πράξεων διοικητικού προσδιορισμού φόρου εισοδήματος, της αρμόδιας Δ.Ο.Υ., που καλύπτουν διάστημα τριών (3) ετών πριν από τη λήψη του πρώτου χρονικά δανείου.

Ιδιαίτερα προβληματική τυγχάνει κατ’ αρχάς η δήλωση του χρόνου λήψης του έτους ανάληψης της πρώτης δανειακής υποχρέωσης, των δανειακών υποχρεώσεων που είναι εμπραγμάτως εξασφαλισμένες με προσημείωση υποθήκης ή υποθήκη σε βάρος της κύριας κατοικίας και, εάν δεν υπάρχει εμπράγματη εξασφάλιση, του έτους ανάληψης της υψηλότερης δανειακής υποχρέωσης (περ. στ παρ. 1 άρθρου 4 Β) . Η εν λόγω πρόβλεψη δημιουργεί την εικόνα μιας προσπάθειας εκ των προτέρων κατηγοριοποίησης των υποθέσεων βάσει στοιχείων που μέχρι τώρα αποτελούσαν αντικείμενο της αποδεικτικής διαδικασίας και εξετάζονταν στο πλαίσιο του γράμματος και του πνεύματος του νόμου, νόμου που έφερε και το βάρος της αιτίας θεσμοθέτησής του, ήτοι της επίλυσης ενός σοβαρού κοινωνικού ζητήματος σύμφωνα με τις επιταγές ενός σύγχρονου κοινωνικού κράτους δικαίου.

Επιπλέον με τον τρόπο αυτό επιχειρείται η αντιστροφή του βάρους απόδειξης της ύπαρξης δόλου. Σύμφωνα με το άρθρο 1 παρ. 1 του Ν. 3869/2010: «Φυσικά πρόσωπα που δεν έχουν πτωχευτική ικανό­τητα και έχουν περιέλθει, χωρίς δόλο, σε μόνιμη αδυ­ναμία πληρωμής ληξιπρόθεσμων χρηματικών οφειλών τους (εφεξής οφειλέτες) δικαιούνται να υποβάλουν στο αρμόδιο δικαστήριο την αίτηση που προβλέπεται στην παράγραφο 1 του άρθρου 4 για τη ρύθμιση των οφειλών αυτών και απαλλαγή. Την ύπαρξη δόλου αποδεικνύει ο πιστωτής.». Επιβάλλεται δε μονομερής υποχρέωση του ενός διαδίκου (αιτούντος) να προσκομίσει όλα τα απαραίτητα για τη δικαστική κρίση και την αποδεικτική διαδικασία έγγραφα, συμπεριλαμβανομένων  αυτών εκ των οποίων αποδεικνύονται οι ισχυρισμοί του αντιδίκου πιστωτή, με αποτέλεσμα να είναι σαφής η άνιση αντιμετώπιση των διαδίκων και η ως εκ τούτου παραβίαση της αρχής της ισότητας και της ίσης μεταχείρισης στο πλαίσιο δίκαιης δίκης ( 4 Σ, 20 Σ, 6 ΕΣΔΑ), που επιβάλλονται άλλωστε από τον πυρήνα του δικαιώματος δικαστικής προστασίας.

Ο έλεγχος του δόλου γίνεται βάσει των ως άνω κατόπιν σχετικού αιτήματος ενός εκ των πιστωτών, κατ’ άρθρο 262 ΚΠολΔ. Πρέπει όμως, κατ’ άρθρο 1 παρ. 1 του Ν. 3869/2010 και 338 ΚΠολΔ, ο πιστωτής που επικαλείται την ύπαρξη δόλου και να την αποδείξει.

Με την υποχρέωση όμως δήλωσης του χρόνου λήψης του πρώτου δανείου και προσκόμισης αποδεικτικών της οικονομικής κατάστασης εγγράφων προγενέστερων ετών καταργείται ουσιαστικά η τεκμαιρόμενη μη δόλια περιέλευση σε αδυναμία πληρωμών, δημιουργείται ο κίνδυνος προκατειλημμένης αντιμετώπισης υποθέσεων και  ευνοείται η άνιση αντιμετώπιση των διαδίκων.

Επιπλέον η εν λόγω πρόβλεψη παραβλέπει τη δυσκολία εξασφάλισης εγγράφων που δεν μπορούν να ανακτηθούν ηλεκτρονικά και θα πρέπει να αναζητηθούν στα τυχόν φυσικά αρχεία που διατηρεί η εκάστοτε Δημόσια Οικονομική Υπηρεσία με αβέβαιο αποτέλεσμα καθώς αφενός δεν είναι δεδομένη η τήρηση αρχείου αφετέρου η οιαδήποτε προσπάθεια δυσχεραίνεται  από τις παρούσες οφειλόμενες στην πανδημία κορωνοϊού COVID-19  συνθήκες και τους περιορισμούς που επιβάλλονται στο πλαίσιο της προσπάθειας αντιμετώπισής της. Η εξάρτηση απόδειξης πλήρωσης μιας κομβικής για την υπαγωγή στις διατάξεις του ν. 3869/2010 προϋπόθεσης από μη διαθέσιμα στον ίδιο τον αιτούντα οφειλέτη στοιχεία περιορίζει επίσης σημαντικά το συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα της δικαστικής προστασίας.

ΠΡΟΣΦΟΡΟΤΗΤΑ ΡΥΘΜΙΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΓΡΑΦΟΜΕΝΟΥ ΣΤΗΝ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΧΟΥ

Κρίσιμη καθίσταται η διερεύνηση της ύπαρξης με τις διατάξεις του ν.4745/2020  δυνατότητας επίτευξης της σκοπούμενης επιτάχυνσης και του επιδιωκόμενου εξορθολογισμού της διαδικασίας συζήτησης των αιτήσεων του ν. 3869/2010.

Σύμφωνα με το άρθρο 4ΙΒ που προστέθηκε στο άρθρο 4 του ν. 3869/2010 με  το άρθρο 1 του ν. 4745/2020 «1. Μέσα σε δεκαπέντε (15) ημέρες από το κλείσιμο του φακέλου της δικογραφίας με πράξη του διευθύνοντος το αρμόδιο ειρηνοδικείο, ορίζεται ειρηνοδίκης για την εκδίκαση της υπόθεσης, σύμφωνα με τον κανονισμό του δικαστηρίου. Η ημέρα και η ώρα συζήτησης στο ακροατήριο ορίζονται εντός τριάντα (30) ημερών από την παρέλευση της δεκαπενθήμερης προθεσμίας της παρούσας. Κατ` εξαίρεση, αν ο προβλεπόμενος από τον κανονισμό του δικαστηρίου αριθμός υποθέσεων, που ανατίθεται σε κάθε δικαστή, καλυφθεί, ο ορισμός του δικαστή και του χρόνου της συζήτησης της υπόθεσης γίνεται στον απολύτως αναγκαίο χρόνο. 2. Η εγγραφή της υπόθεσης στο οικείο πινάκιο, το οποίο μπορεί να τηρείται και ηλεκτρονικά, γίνεται με πρωτοβουλία του γραμματέα και ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων. Με πρωτοβουλία επίσης του γραμματέα μπορεί να γνωστοποιείται η δικάσιμος που ορίσθηκε με αποστολή ηλεκτρονικού μηνύματος στη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου των διαδίκων.»

Η τήρηση των ως άνω προθεσμιών τυγχάνει αβέβαιη και επισφαλής καθώς εξαρτάται από τον αριθμό των διαθέσιμων πινακίων και τον αριθμό των ειρηνοδικών. Ως αναγνωρίζει και η με αριθ. 36/2020 γνωμοδότηση της Διοικητικής Ολομέλειας του Αρείου Πάγου βασική προϋπόθεση τήρησης των ως άνω προθεσμιών αποτελεί η ύπαρξη δυνατότητας των υπηρετούντων σε έκαστο Ειρηνοδικείο δικαστών έκδοσης αποφάσεων εντός των προβλεπόμενων χρονικών ορίων χωρίς υπερχρέωση με εξωπραγματικούς αριθμούς δικογραφιών και χωρίς άνιση κατανομή υποθέσεων, προϋπόθεση που συμβαδίζει άλλωστε και με την αναγνωριζόμενη νομολογιακά έλλειψη υποχρεωτικότητας τήρησης τέτοιου είδους προθεσμιών, επισημαίνεται δε στην εν λόγω απόφαση η αναγκαιότητα κάλυψης των υπαρχουσών κενών οργανικών θέσεων Ειρηνοδικών. Ως δικλείδα ασφαλείας τίθενται οι Κανονισμοί Λειτουργίας εκάστου Ειρηνοδικείου, γεγονός που σε συνάρτηση με τα ως άνω επιβεβαιώνει την αδυναμία με τις δεδομένες συνθήκες καθολικής τήρησης των προαναφερόμενων προθεσμιών.

Η μέχρι τώρα εμπειρία, καθώς ο ορισμός συγκεκριμένων και σύντομων προθεσμιών εκδίκασης αιτήσεων του ν. 3869/2010 συναντάται τόσο στην αρχική μορφή του νόμου όσο και στο ν. 4336/2015 δυνάμει του οποίου τροποποιήθηκε ο ν. 3869/2010, στο πλαίσιο του οποίου προβλέφθηκε ορισμός  δικασίμου συζήτησης της αίτησης του οφειλέτη υποχρεωτικώς εντός έξι (6) μηνών από την ημερομηνία ολοκλήρωσης της κατάθεσής, προσδιορισμός  ημέρας επικύρωσης υποχρεωτικώς εντός δύο (2) μηνών από την ολοκλήρωση της κατάθεσης της αίτησης, η δε επιτάχυνση εκδίκασης των υποθέσεων με την κάμψη της προφορικής διαδικασίας επιδιώχθηκε με τη νέα τακτική διαδικασία, καταδεικνύει δυσχέρεια επίτευξης του στόχου επίσπευσης των δικαστικών διαδικασιών.

ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΟΡΙΣΜΟΥ ΡΥΘΜΙΣΕΩΝ ΜΗ ΒΙΩΣΙΜΩΝ ΚΑΙ ΜΗ ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΩΝ

Η αναπόφευκτη για τους ως άνω λόγους μεσολάβηση μεγάλου διαστήματος μεταξύ της ολοκλήρωσης εκάστου φακέλου ενόψει ανάθεσης της υπόθεσης και της έκδοσης δικαστικής απόφασης ενέχει σοβαρό κίνδυνο διαμόρφωσης δικαστικής κρίσης με μη ισχύοντα κατά το χρόνο μελέτης της υπόθεσης στοιχεία και άρα ορισμού υποχρεώσεων εκτός των οικονομικών δυνατοτήτων του εκάστοτε οφειλέτη ως θα έχουν διαμορφωθεί κατά το χρόνο έκδοσης της απόφασης.

Ο ίδιος ο Ν. 3869/2010 στην αιτιολογική έκθεσή του ορίζει ότι «Το νομοσχέδιο δίνει μία ρεαλιστική προοπτική απεγκλωβισμού από τα χρέη σε όλους τους υπερχρεωμένους πολίτες. Διασφαλίζει στα υπερχρεωμένα νοικοκυριά που θα θελήσουν να αξιοποιήσουν τις ρυθμίσεις του σχεδίου νόμου ένα ελάχιστο επίπεδο οικονομικής διαβίωσης …Το δικαστήριο, λαμβάνοντας υπόψη τα πάσης φύσεως εισοδήματα του οφειλέτη, ιδίως εκείνα από την προσωπική του εργασία, τη δυνατότητα συνεισφοράς του συζύγου, και σταθμίζοντας αυτά με τις βιοτικές ανάγκες του ιδίου και των προστατευόμενων μελών της οικογένειάς του, τον υποχρεώνει να καταβάλλει μηνιαίως και για χρονικό διάστημα τεσσάρων ετών ορισμένο ποσό για ικανοποίηση των απαιτήσεων των πιστωτών του συμμέτρως διανεμόμενο.»

Η εξασφάλιση ενός ελαχίστου επιπέδου διαβίωσης του αιτούντος αποτελεί επιταγή του ίδιου του νόμου, όπως αυτό προκύπτει από την αιτιολογική του έκθεση αλλά και από το γράμμα της διάταξης του άρθρου 8 παρ. 2 Ν. 3869/2010, που συμβαδίζει με το  άρθρο. 2 παρ. 1 του Συντάγματος καθώς και με το άρθρο 106 παρ. 2 του Συντάγματος.

Ως εκ τούτου για τον ορισμό των οικονομικών υποχρεώσεων του αιτούντος οφειλέτη λαμβάνονται υπόψη οι βιοτικές ανάγκες του οφειλέτη, δεδομένης της ηλικίας του, της κατάστασης της υγείας του και των λοιπών βιοτικών του συνθηκών. Λόγω ακριβώς άλλωστε της εν λόγω αναγκαιότητας δίνεται η δυνατότητα προσαρμογής των ρυθμιστικών μέτρων στις εκάστοτε μεταβαλλόμενες πραγματικές καταστάσεις ως προαναφέρθηκε.

Η λήψη υπόψη μη ισχυόντων κατά τον κρίσιμο χρόνο διαμόρφωσης δικαστικής κρίσης στοιχείων οδηγεί στην επιβολή ρύθμισης μη βιώσιμης, μη ρεαλιστικής και μη πραγματοποιήσιμης, γεγονός που ματαιώνει την εκπλήρωση του επιδιωκόμενου με τη διαδικασία της δικαστικής ρύθμισης των οφειλών σκοπού και που σε κάθε περίπτωση θα καταστήσει αναπόφευκτη την υποβολή πλήθους αιτήσεων μεταρρύθμισης στο πλαίσιο της αναγκαιότητας προσαρμογής των οικονομικών υποχρεώσεων στις πραγματικά διαθέσιμες δυνατότητες του οφειλέτη απομακρύνοντας περαιτέρω την πλήρη ολοκλήρωση της διαδικασίας διευθέτησης των οφειλών.

Τα ως άνω καταδεικνύουν τη σημασία διατήρησης ως κατευθυντηρίας γραμμής του σκοπού θεσμοθέτησης του ν. 3869/2010 που συνίσταται στην επανένταξη του υπερχρεωμένου πολίτη στην οικονομική και κοινωνική ζωή με την επανάκτηση της οικονομικής ελευθερίας που συνεπάγεται η εξάλειψη των χρεών που αδυνατεί να αποπληρώσει. Προς τούτο τυγχάνει κομβική η προσέγγιση εκάστης περίπτωσης με τρόπο που δε ματαιώνει τον ως άνω στόχο και επιτρέπει το σχηματισμό κρίσης συμβατής με την πραγματικότητα, το γράμμα, το πνεύμα του νόμου αλλά και τις αρχές που  διαπνέουν μια διαδικασία με έντονο κοινωνικό βάρος.

*ο Δημήτριος Α. Λυρίτσης και η Ιωάννα Ε. Μπενία είναι δικηγόροι,
μέλη του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών (ΔΣΑ)

Το εν λόγω άρθρο έχει δημοσιευθεί στις 29.12.2020 στον ιστότοπο dikastiko.gr με τίτλο: 

«Δημ. Λυρίτσης-Ιωάννα Μπενία : Συνταγματικά ζητήματα της
επιτάχυνσης των δικών του “νόμου Κατσέλη”.
Η διαμόρφωση μιας ειδικής και ιδιαίτερα αυστηρής διαδικασίας
που αποκλίνει από τις γενικές διατάξεις άνευ συγκεκριμένης αιτίας,
πέραν των ζητημάτων συνταγματικότητας που δημιουργεί,
αποτυπώνει τη δυσμενή αντιμετώπιση των αιτούντων δικαστική
προστασία στο πλαίσιο του ν. 3869/2010.»

The post ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ και ΘΕΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ του ν. 4745/2020 (επαναπροσδιορισμός εκκρεμών αιτήσεων ν. 3869/10) first appeared on Υπερχρεωμένα Νοικοκυριά | Δημήτριος Λυρίτσης - Δικηγόρος - Δημήτριος Λυρίτσης Δικηγόρος.

Στις επόμενες παραγράφους προσπαθώ να εξηγήσω εν συντομία τα στάδια και τις ακολουθούμενες διαδικασίες για τον επαναπροσδιορισμό των υποθέσεων και την εκδίκαση τους.

Ειδικότερα:

1. Ποιες εκ των των εκκρεμών υποθέσεων του ν. 3869/10 αφορά ο επαναπροσδιορισμός του ν. 4745/2020.

Αφορά όλες τις εκκρεμείς σε πρώτο βαθμό αιτήσεις του άρθρου 4 του ν. 3869/10 που έχουν προσδιορισθεί να συζητηθούν μετά την 15-6-2021. Ως συζήτηση νοείται τόσο η αρχικώς ορισθείσα όσο και η οριζόμενη μετ’ αναβολή ή μετά από ματαίωση της υπόθεσης.

Ως εκ τούτου εξαιρούνται από την ανωτέρω διαδικασία επαναπροσδιορισμού οι αιτήσεις απαλλαγής του οφειλέτη του αρθ. 11, οι αιτήσεις μεταρρύθμισης της απόφασης του αρθ. 8, οι αιτήσεις έκπτωσης ή οι αιτήσεις ανατροπής της έκπτωσης του αρθ. 11, οι, ρητώς προσδιορισμένες ή και μετά από κλήση, επανασυζητήσεις αιτήσεων για επαναπροσδιορισμό δόσεων.

Οι υποθέσεις που έχει κριθεί απαράδεκτη η συζήτηση της αιτήσεως εντάσσονται στο νέο πλαίσιο αν μετά από κλήση η νέα δικάσιμος προσδιορίστηκε μετά από την 15-6-2021.

2. Ποια είναι η ακολουθούμενη διαδικασία επαναπροσδιορισμού των υποθέσεων.

Η αίτηση επαναπροσδιορισμού υποβάλλεται αποκλειστικά από τον αιτούντα, μέσω πληρεξουσίου δικηγόρου, μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης, με χρήση της ηλεκτρονικής πλατφόρμας της Ειδικής Γραμματείας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους.

Η αίτηση επαναπροσδιορισμού διαβιβάζεται ηλεκτρονικά στη γραμματεία του δικαστηρίου, ενώπιον του οποίου εκκρεμεί η αίτηση ρύθμισης οφειλών, με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Ο γραμματέας του δικαστηρίου συντάσσει πράξη κατάθεσης της αίτησης, την οποία και αναρτά στην ηλεκτρονική πλατφόρμα.

Η αίτηση περιλαμβάνει τα εξής:

(α) το όνομα, επώνυμο, πατρώνυμο, κατοικία, διεύθυνση και Αριθμό Φορολογικού Μητρώου (ΑΦΜ) των διαδίκων και των νόμιμων εκπροσώπων τους, των πιστωτών έναντι των οποίων ζητείται η ρύθμιση και των προσώπων των οποίων διατάχθηκε η κλήτευση.,

β) διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου του αιτούντος ή του πληρεξουσίου δικηγόρου του, στην οποία δύναται να διενεργείται κάθε κοινοποίηση σχετική με τη δίκη της αίτησης ρύθμισης. Εφόσον ο αιτών ή ο πληρεξούσιος δικηγόρος του δεν διαθέτουν διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, δηλώνεται στην αίτηση επί ποινή απαραδέκτου αντίκλητος και διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου του τελευταίου, στην οποία θα διενεργείται το σύνολο των κοινοποιήσεων της δίκης της αίτησης ρύθμισης οφειλών,

γ) τα στοιχεία της εκκρεμούς αίτησης ρύθμισης οφειλών και, ειδικότερα, τον γενικό και ειδικό αριθμό κατάθεσης αυτής, το δικαστήριο ενώπιον του οποίου εκκρεμεί η αίτηση, καθώς επίσης τον αριθμό κατάθεσης τυχόν ενδιάμεσων κλήσεων, που έχουν κατατεθεί και αφορούν την αρχική αίτηση,

δ) το διαδικαστικό ιστορικό της υπόθεσης, συμπεριλαμβανομένων τυχόν αναβολών και ματαιώσεων που έχουν μεσολαβήσει, καθώς και προσωρινών διαταγών ή αποφάσεων αναστολής που έχουν χορηγηθεί,

ε) δήλωση ότι ο αιτών συναινεί στην άρση του απορρήτου των τραπεζικών και φορολογικών του πληροφοριών, σύμφωνα με το άρθρο 17 του ν. 4174/2013 (Α΄ 170),

στ) δήλωση του έτους ανάληψης της πρώτης δανειακής υποχρέωσης, των δανειακών υποχρεώσεων που είναι εμπραγμάτως εξασφαλισμένες με προσημείωση υποθήκης ή υποθήκη σε βάρος της κύριας κατοικίας και, εάν δεν υπάρχει εμπράγματη εξασφάλιση, του έτους ανάληψης της υψηλότερης δανειακής υποχρέωσης.

3. Ποια η προθεσμία άσκησης της αίτησης επαναπροσδιορισμού και ποιες οι συνέπειες της

Ο νόμος θέτει χρονικό όριο επί ποινή απαραδέκτου εντός του οποίου πρέπει να ασκηθεί η αίτηση επαναπροσδιορισμού. Η προθεσμία υπολογίζεται με βάση την ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης του αρθ. 4 ν. 3869/10 και όχι με τυχόν επόμενες υποβληθείσες κλήσεις προσδιορισμού δικασίμου. Εάν δεν υποβληθεί καθόλου ή δεν υποβληθεί εμπρόθεσμα αίτηση επαναπροσδιορισμού η αίτηση ρύθμισης των οφειλών θεωρείται ως μηδέποτε ασκηθείσα και καταργείται αυτοδικαίως η προσωρινή διαταγή.

Η αίτηση επαναπροσδιορισμού υποβάλλεται για αίτηση ρύθμισης οφειλής που κατατέθηκε:

α) μέχρι και την 31η.12.2014, από την 1η.12.2020 ως και τις 15.1.2021,

β) από την 1η.1.2015 ως και τις 30.6.2015, από την 1η.12.2020 ως και τις 31.1.2021,

γ) από την 1η.7.2015 ως και την 31η.12.2015, από την 1η.12.2020 ως και τις 15.2.2021,

δ) από την 1η.1.2016 ως και τις 30.6.2016, από την 1η.12.2020 ως και τις 28.2.2021,

ε) από την 1η.7.2016 ως και την 31η.12.2016, από την 1η.12.2020 ως και τις 15.3.2021,

στ) από την 1η.1.2017 ως και τις 30.6.2017, από την 1η.12.2020 ως και τις 31.3.2021,

ζ) από την 1η.7.2017 ως και την 31η.12.2017, από την 1η.12.2020 ως και τις 15.4.2021,

η) από την 1η.1.2018 ως και τις 30.6.2018, από την 1η.12.2020 ως και τις 30.4.2021,

θ) από την 1η.7.2018 ως και την 31η.12.2018, από την 1η.12.2020 ως και τις 15.5.2021,

ι) από την 1η.1.2019 και μετά, από την 1η.12.2020 ως και τις 31.5.2021.

Για υποθέσεις, οι οποίες, ανεξαρτήτως του χρόνου κατάθεσης του εισαγωγικού δικογράφου, αναβάλλονται, μετά από την έναρξη ισχύος του παρόντος άρθρου, σε δικάσιμο μετά από τις 15.6.2021, η αίτηση επαναπροσδιορισμού κατατίθεται από την 1.12.2020 ως και την 30.6.2021. Μέσα στην προθεσμία της παρούσας κατατίθεται η αίτηση επαναπροσδιορισμού και για τις υποθέσεις, που ματαιώνονται μετά από την έναρξη ισχύος του παρόντος και επαναφέρονται με κλήση, η οποία προσδιορίζεται σε δικάσιμο μετά από τις 15.6.2021.

Ζήτημα προκύπτει για τις υποθέσεις του ν. 3869/10 που ματαιώνονται λόγω της αναστολής λειτουργίας των δικαστηρίων λόγω Covid-19. Οι υποθέσεις αυτές θα επαναπροσδιοριστούν σε μελλοντική δικάσιμο οίκοθεν από το δικαστήριο στο οποίο εκκρεμεί η συζήτηση τους και αν η νέα δικάσιμος είναι μετά τη 15.06.2021, θα πρέπει να υποβληθεί αίτηση επαναπροσδιορισμού από τον αιτούντα από την 1.12.2020 ως και την 30.6.2021. Εξετάζεται, όμως, και το ενδεχόμενο αυτές οι υποθέσεις να μην επαναπροσδιοριστούν καθόλου από την γραμματεία του αρμοδίου δικαστηρίου και να υποβληθούν κατευθείαν αιτήσεις επαναπροσδιορισμού από τον οφειλέτη.

4. Ποιος κάνει και με ποιο τρόπο τις κοινοποιήσεις της αίτησης επαναπροσδιορισμού.

Η αίτηση μαζί με την πράξη κατάθεσης κοινοποιούνται μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου με ηλεκτρονικά μέσα προς τον αιτούντα και τα υπόλοιπα πρόσωπα.

Οι επιδόσεις προς πιστωτές ενεργούνται αποκλειστικά με την ηλεκτρονική διαβίβαση της αίτησης και των προσαρτημάτων της στη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, που έχουν δηλώσει. Για όσες κοινοποιήσεις ενεργούνται με ηλεκτρονικά μέσα μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης, με χρήση της ηλεκτρονικής πλατφόρμας, εκδίδεται ηλεκτρονικό πιστοποιητικό, το οποίο αναρτάται στην πλατφόρμα και επέχει θέση έκθεσης επίδοσης.

Σε κάθε περίπτωση, ο αιτών μπορεί να ενεργήσει την κοινοποίηση της αίτησης και σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 122 έως 143 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας. Η επίδοση διενεργείται υποχρεωτικά σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 122 έως 143 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας σε όσα πρόσωπα δεν δηλώθηκε διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή ΑΦΜ.

Η αίτηση επαναπροσδιορισμού κοινοποιείται μέσα σε προθεσμία τριάντα (30) ημερών από την κατάθεσή της, άλλως λογίζεται ως μηδέποτε ασκηθείσα.

Εφόσον συντρέχει περίπτωση διενέργειας επίδοσης στην αλλοδαπή, ο χρόνος συντέλεσης αυτής ως προς τον επισπεύδοντα την επίδοση καθορίζεται σύμφωνα με το άρθρο 9 του Κανονισμού (ΕΚ) 1393/2007, το άρθρο 136 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας ή τις σχετικές διεθνείς συμβάσεις.

5. Ακολουθητέα διαδικασία προσδιορισμού δικασίμου και εκδίκασης της υποθέσεως

Εφαρμόζεται πλέον το δικονομικό πρότυπο της νέας τακτικής διαδικασίας του ν. 4335/2015 με την κάμψη της υποχρεωτικής προφορικότητας και την καθιέρωση της κατ΄ εξαίρεση διαδικασία εμμάρτυρης απόδειξης. Καθιερώνεται το συγκεντρωτικό σύστημα. Ειδικότερα:

Εντός εξήντα (60) ημερών από την κατάθεση της αίτησης επαναπροσδιορισμού οι διάδικοι οφείλουν να καταθέσουν τις προτάσεις, να προσκομίσουν όλα τα αποδεικτικά μέσα και τα διαδικαστικά έγγραφα, τα αποδεικτικά επίδοσης της αίτησης επαναπροσδιορισμού και της αίτησης ρύθμισης οφειλών, καθώς και τα πιστοποιητικά για τη διενέργεια των κοινοποιήσεων μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας.

Επίσης με τις προτάσεις προσκομίζονται συγκεκριμένα έγγραφα: (α) Βεβαίωση υποβολής αίτησης επαναπροσδιορισμού, (β) Εκκαθαριστικά σημειώματα τριών (3) ετών πριν από τη λήψη του πρώτου χρονικά δανείου, καθώς και όλο το διάστημα μέχρι την κατάθεση των προτάσεων, (γ) ΕΝ.Φ.Ι.Α. των τελευταίων 5 ετών. Τα εν λόγω στοιχεία προσκομίζονται από τον αιτούντα και για τον/την σύζυγό του, καθώς επίσης και για τα ανήλικα τέκνα του με περιουσία, ενώ στο φάκελο της δικογραφίας περιλαμβάνονται και τα έγγραφα που προσκομίστηκαν κατά την κατάθεση της αίτησης ή ανακτήθηκαν από τους πιστωτές στο πλαίσιο άρσης του απορρήτου.

Μέσα επίθεσης και άμυνας προβάλλονται αποκλειστικά με τις προτάσεις επί ποινή απαραδέκτου.

Οι κύριες και πρόσθετες παρεμβάσεις ασκούνται με τις προτάσεις εντός της προθεσμίας των 60 ημερών.

Προσεπίκληση ή ανακοίνωση δίκης ασκούνται σύμφωνα με το άρθρο 215 ΚΠολΔ μέσα σε αποκλειστική προθεσμία 45 ημερών από την κατάθεση της αίτησης επαναπροσδιορισμού.

Εντός 15 ημερών από τη λήξη της προθεσμίας κατάθεσης των προτάσεων είναι δυνατή η κατάθεση προσθήκης/αντίκρουσης.

Εάν άπαντες οι διάδικοι δεν καταθέσουν καθόλου προτάσεις ή καταθέσουν εκπρόθεσμα προτάσεις, η αίτηση υπαγωγής λογίζεται ως μηδέποτε ασκηθείσα.

Εντός 15 ημερών από το κλείσιμο του φακέλου ορίζεται ειρηνοδίκης για την εκδίκαση της υπόθεσης, η οποία προσδιορίζεται εντός 30 ημερών από την παρέλευση των ως άνω.

Αναβολή της συζήτησης κατά το άρθρο 241 ΚΠολΔ δεν επιτρέπεται.

Κατά τη δικάσιμο δεν εξετάζονται μάρτυρες και η υπόθεση συζητείται και χωρίς την παρουσία των διαδίκων ή των πληρεξουσίων δικηγόρων τους. Αν από τη μελέτη του φακέλου της δικογραφίας ο ειρηνοδίκης κρίνει ότι η εξέταση μαρτύρων ή διαδίκων είναι απολύτως αναγκαία, διατάσσει με διάταξη, που κοινοποιείται στους διαδίκους με ηλεκτρονικά μέσα και επέχει θέση κλήτευσης, την επανάληψη της συζήτησης στο ακροατήριο σε χρόνο όχι συντομότερο από δεκαπέντε (15) ημέρες και όχι μεγαλύτερο από εξήντα (60) ημέρες από τη δημοσίευση της διάταξης. Μέσα σε οκτώ (8) ημέρες από την εξέταση των μαρτύρων ή την παροχή διευκρινίσεων, οι διάδικοι δικαιούνται με προσθήκη να προβούν σε αξιολόγηση των αποδείξεων αυτών. Δεν κατατίθενται νέες προτάσεις.

6. ‘Ενδικα μέσα

Ένδικα μέσα κατά των αποφάσεων που εκδίδονται σε υποθέσεις που δικάζονται με την ανωτέρω διαδικασία δικάζονται σύμφωνα με τα άρθρα 739 επ. Κ.Πολ.Δ.

Η προθεσμία άσκησης έφεσης είναι τριάντα (30) ημέρες από την κοινοποίηση, άλλως έξι (6) μήνες από τη δημοσίευση της απόφασης.

Δημήτριος Α. Λυρίτσης

Δικηγόρος

Ο παρών οδηγός έχει δημοσιευθεί στον ιστότοπο dikastiko.gr

The post Σύντομος Οδηγός επαναπροσδιορισμού εκκρεμών δικών ν.3869/2010 first appeared on Υπερχρεωμένα Νοικοκυριά | Δημήτριος Λυρίτσης - Δικηγόρος - Δημήτριος Λυρίτσης Δικηγόρος.